Sahih al-Bukhari، حدیث 840
روایتشده توسط Itban ibn Malik al-Ansari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Itban ibn Malik al-Ansari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ،، وَزَعَمَ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا مِنْ دَلْوٍ كَانَ فِي دَارِهِمْ. قَالَ سَمِعْتُ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيَّ، ثُمَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بَنِي سَالِمٍ، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ السُّيُولَ تَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي، فَلَوَدِدْتُ أَنَّكَ جِئْتَ فَصَلَّيْتَ فِي بَيْتِي مَكَانًا، حَتَّى أَتَّخِذَهُ مَسْجِدًا فَقَالَ " أَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ، فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ، فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَارَ إِلَيْهِ مِنَ الْمَكَانِ الَّذِي أَحَبَّ أَنْ يُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ ثُمَّ سَلَّمَ، وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ.
عبدان برای ما حدیث کرد و گفت: عبدالله به ما خبر داد و گفت: معمر از زهری برای ما نقل کرد و او گفت: محمود بن ربیع به من خبر داد و ادعا کرد که رسول خدا ﷺ را به یاد دارد و همچنین جرعه آبی را که پیامبر ﷺ از سطلی در خانهشان برداشت و به دهان گرفت و پاشید، به خاطر دارد. او گفت: شنیدم که عتبان بن مالک انصاری، که از قبیله بنی سالم بود، میگفت:
«من امام قوم خود، بنی سالم، بودم. نزد پیامبر ﷺ آمدم و گفتم: بیناییام ضعیف شده و سیلابها میان من و مسجد قبیلهام فاصله میاندازند؛ ای کاش شما به خانه من بیایید و در جایی نماز بخوانید تا آنجا را مسجد قرار دهم.» ایشان فرمودند: «انشاءالله این کار را خواهم کرد.» فردای آن روز، پس از اینکه آفتاب بالا آمد، رسول خدا ﷺ همراه با ابوبکر به خانه من آمدند. پیامبر ﷺ اجازه ورود خواستند و من به ایشان اجازه دادم. ایشان ننشستند تا اینکه فرمودند: «دوست داری در کجای خانهات نماز بخوانم؟» من به مکانی که دوست داشتم ایشان در آنجا نماز بخوانند، اشاره کردم. سپس ایشان برای نماز برخاستند و ما پشت سر ایشان صف بستیم. وقتی ایشان سلام دادند، ما نیز همزمان با ایشان سلام دادیم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ در خانهٔ عِتبان نماز خواند و بدینترتیب مکانی برای نماز در خانهٔ او تعیین کرد.
عِتبان بن مالک نقل کرد که ضعف بینایی و سیلابها مانع میشد به مسجد محل خود برود. ازاینرو از پیامبر ﷺ خواست در مکان مشخصی از خانهاش نماز بخواند.
درود پایانی که نماز با آن به پایان میرسد.
مکانی که برای نماز در نظر گرفته شده است؛ در اینجا عِتبان بخشی از خانهاش را برای این کار تعیین کرد.
نمازگزاران پشت سر امام، در صفهایی منظم میایستند.
عالمان از این روایت نتیجه گرفتهاند که فرد میتواند مکانی ثابت در خانه برای نماز تعیین کند و امام نیز میتواند در آنجا با گروهی نماز بخواند. این روایت همچنین نشان میدهد که باید عذر موجهی مانند بیماری یا دشواری دسترسی را در نظر گرفت. هر چهار مذهب فقهی اهلسنت نماز در خانه را در صورت وجود عذر موجه به رسمیت میشناسند؛ اما این ماجرا مجوز کنارگذاشتن مسجد جماعت بدون عذر نیست.
- در خانه مکانی آرام و ثابت برای نمازهای منظم خود در نظر بگیرید.
- هنگام برگزاری نماز، وضعیت کسانی را در نظر بگیرید که بهسبب بیماری یا شرایط دیگر بهسختی به مسجد میرسند.
- منظم از امام پیروی کنید و هنگامی که او نماز را پایان میدهد، با سلام نماز را به پایان برسانید.
این روایت دربارهٔ عِتبان نیز از دیدار پیامبر ﷺ و نمازخواندن ایشان در خانهٔ او سخن میگوید.
Sahih al-Bukhari · #839 (Sahih)این متن مرتبط، همان زمینهٔ درخواست را روشن میکند و به قرارگرفتن ماجرا در بافت تاریخیاش کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #841 (Sahih)این روایت با نماز جماعت و چگونگی پیروی نمازگزاران از امام ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.