نماز جمعه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 901

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز جمعه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، صَاحِبُ الزِّيَادِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ ابْنُ عَمِّ، مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِمُؤَذِّنِهِ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ إِذَا قُلْتَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَلاَ تَقُلْ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ‏.‏ قُلْ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ‏.‏ فَكَأَنَّ النَّاسَ اسْتَنْكَرُوا، قَالَ فَعَلَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي، إِنَّ الْجُمُعَةَ عَزْمَةٌ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُخْرِجَكُمْ، فَتَمْشُونَ فِي الطِّينِ وَالدَّحْضِ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد و گفت: اسماعیل برای ما حدیث کرد و گفت: عبدالحمید، یار زیادی به من خبر داد و گفت: عبدالله بن حارث بن عمو محمد بن سیرین برای ما حدیث کرد و گفت: در روزی بارانی، ابن عباس به مؤذن خود گفت:

«هنگامی که گفتی: اَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، دیگر نگو: حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ، بلکه بگو: صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ (در خانه‌هایتان نماز بخوانید).» گویی مردم این کار را ناپسند داشتند. ابن عباس فرمود: «این کار را کسی انجام داده است که از من بهتر بود (یعنی پیامبر ﷺ). همانا نماز جمعه فریضه‌ای قطعی است، ولی من دوست نداشتم شما را به زحمت بیندازم تا در گل و لای و لغزشگاه راه بروید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام باران شدید، می‌توان در اذان مردم را به نماز خواندن در خانه فراخواند.

پیشینه و سبب بیان

در روزی بارانی، ابن‌عباس به مؤذن خود دستور داد به‌جای اذان معمول، اعلام کند که مردم در خانه نماز بخوانند. او توضیح داد که نمی‌خواهد آنان را وادار کند از میان گل‌ولای و مسیر لغزنده عبور کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
مؤذن

کسی که اذان نماز را می‌گوید.

نماز جمعه

نماز جماعت روز جمعه که بر مسلمانانی که شرایط وجوب آن را دارند واجب است.

گل‌ولای و لغزندگی

شرایط دشوار و خطرناک راه بر اثر باران.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کرده‌اند که باران شدید و شرایط خطرناک یا دشوار، عذری پذیرفته‌شده برای نماز خواندن در خانه و تغییر اذان معمول است. وجوب نماز جمعه همچنان برقرار است؛ ابن‌عباس تأکید می‌کند که این تسهیل برای آن است که مردم با زحمت غیرضروری روبه‌رو نشوند. مذاهب فقهی درباره شرایط دقیق این رخصت بحث کرده‌اند، اما باران را هنگامی که رفت‌وآمد برای نماز واقعاً دشوار باشد، عذرِ برخورداری از آن می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام باران خطرناک، از دستورالعمل‌های معتبر مسجد خود پیروی کنید و از خطرهای غیرضروری در راه بپرهیزید.
  2. در مسئولیت‌های دینی، برای استثناهای پذیرفته‌شده جا باز کنید و با مردم با مهربانی رفتار کنید.
  3. اذان یا ترتیبات عملی را تنها با آگاهی از احکام و توجه به شرایط تغییر دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.