نماز جمعه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 936

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز جمعه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَقْبَلَتْ عِيرٌ تَحْمِلُ طَعَامًا، فَالْتَفَتُوا إِلَيْهَا حَتَّى مَا بَقِيَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً، فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا‏}‏

ترجمه

معاویه بن عمرو برای ما حدیث کرد و گفت: زائده برای ما حدیث کرد، از حصین، از سالم بن ابی‌الجعْد، که گفت: جابر بن عبدالله برای ما حدیث کرد و گفت: در حالی که همراه با پیامبر ﷺ در نماز بودیم، ناگهان شتری حامل آذوقه از راه رسید. مردم به سوی آن متوجه شدند تا جایی که جز دوازده مرد، کسی همراه پیامبر ﷺ باقی نماند. سپس این آیه نازل شد: {و چون تجارت یا سرگرمی ببینند، به سوی آن می‌شتابند و تو را ایستاده رها می‌کنند.}

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کاروانی از مواد غذایی مردم را از نماز جمعه و خطبه غافل کرد.

پیشینه و سبب بیان

هنگام برگزاری نماز جمعه، کاروانی حامل مواد غذایی رسید. بسیاری از حاضران مجلس را ترک کردند و تنها دوازده مرد نزد پیامبر ﷺ ماندند. در این روایت، آیهٔ ۱۱ سورهٔ جمعه (۶۲:۱۱) با این رویداد مرتبط دانسته شده است.

توضیح واژه‌های دشوار
کاروان

گروهی از مسافران و چهارپایان که کالاها را با هم جابه‌جا می‌کردند.

پراکنده شدن

ترک کردن مجلس و رفتن به سمت‌های گوناگون.

سرگرمی

فعالیت یا تفریحی جلب‌توجه‌کننده که ممکن است انسان را از عبادت غافل کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که گوش دادن به خطبهٔ جمعه و شرکت در نماز جمعه بر تجارت و دیگر عوامل حواس‌پرتی مقدم است. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که مؤمنان به‌درستی به‌خاطر ترک مجلس سرزنش شدند؛ آیه روشن می‌کند که امور دنیوی نباید جای عبادت را بگیرند. فقیهان با استناد به این روایت و شواهد دیگر، وجوب حضور در خطبه و گوش دادنِ خاموش را بررسی می‌کنند؛ جزئیات استثناها و صحت نماز در میان مذاهب فقهی متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. خریدها و کارهایت را طوری برنامه‌ریزی کن که مانع حضور در نماز جمعه و خطبه نشوند.
  2. هنگام خطبه تلفنت را کنار بگذار و توجهت را به سخنان امام معطوف کن.
  3. با هماهنگ کردن قرارها و رفت‌وآمد از پیش، به دیگران کمک کن به‌موقع به مسجد برسند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.