مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 960

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى‏.‏ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا

ترجمه

ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد و گفت: هشام به ما خبر داد که ابن جریج به آنان خبر داده و گفته است: عطاء به من خبر داد، از جابر بن عبدالله، که گفت: شنیدم او می‌گفت: همانا پیامبر ﷺ در روز عید فطر خارج شدند و پیش از خطبه، نماز را آغاز کردند. راوی گفت: و عطاء به من خبر داد که در آغاز بیعت با ابن زبیر، ابن عباس پیامی نزد او فرستاد مبنی بر اینکه در روز عید فطر برای نماز اذان داده نمی‌شد، بلکه خطبه پس از نماز بود. و عطاء از ابن عباس و جابر بن عبدالله به من خبر داد که هر دو گفتند: در روز عید فطر و عید اضحی اذان داده نمی‌شد. و از جابر بن عبدالله روایت است که گفت: شنیدم او می‌گفت: همانا پیامبر ﷺ برخاستند و نماز را آغاز کردند، سپس پس از آن برای مردم خطبه خواندند. چون پیامبر خدا ﷺ فارغ شدند، پایین آمدند و نزد زنان رفتند و در حالی که بر دست بلال تکیه داشتند، آنان را پند دادند؛ و بلال لباس خود را گسترده بود و زنان صدقات خود را در آن می‌انداختند. من به عطاء گفتم: آیا اکنون بر امام واجب می‌دانی که پس از پایان نماز و خطبه نزد زنان برود و آنان را پند دهد؟ گفت: آری، این قطعاً بر آنان واجب است و دلیلی ندارد که چنین نکنند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خطبهٔ عید پس از نماز ایراد می‌شود، بدون اذان، و زنان نیز در آن حضور می‌یابند.

پیشینه و سبب بیان

ابن عباس در آغاز دوران فرمانروایی ابن زبیر، پیامی دربارهٔ شیوهٔ معمول نماز عید برای او فرستاد: اذان گفته نمی‌شد و خطبه پس از نماز ایراد می‌شد.

توضیح واژه‌های دشوار
عید فطر

جشنی که پایان ماه روزهٔ رمضان را نشان می‌دهد.

اذان

ندایی که آغاز نماز را به مسلمانان اعلام می‌کند.

صدقه

بخشش‌های داوطلبانه‌ای که برای کمک به دیگران داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نماز عید پیش از خطبه برگزار می‌شود و برای این نماز اذانی وجود ندارد. روایت همچنین نشان می‌دهد که امام می‌تواند پس از خطبهٔ عمومی، زنان را جداگانه آموزش دهد و فرصتی برای صدقه دادن در اختیارشان بگذارد. مذاهب فقهی دربارهٔ حکم دقیق این اعمال بحث کرده‌اند، اما ترتیب نماز و خطبه در شیوهٔ نقل‌شده از پیامبر روشن است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نماز عید، ترتیب نقل‌شده را رعایت کنید: نخست نماز و سپس خطبه.
  2. فرصت دسترسی زنان به آموزش دینیِ روشن و قابل‌فهم را فراهم کنید.
  3. صدقه دادن در ایام عید را آسان و در دسترس کنید تا مردم بتوانند به‌سادگی کمک کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.