Sahih al-Bukhari، حدیث 961
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ. وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى. وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً. قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا
ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد و گفت: هشام به ما خبر داد که ابن جریج به آنان خبر داده و گفته است: عطاء به من خبر داد، از جابر بن عبدالله، که گفت: شنیدم او میفرمود: همانا پیامبر ﷺ در روز عید فطر خارج شدند و پیش از خطبه، نماز را آغاز کردند. او گفت: و عطاء به من خبر داد که ابن عباس در ابتدای بیعت با ابن زبیر، پیامی برای او فرستاد مبنی بر اینکه در روز عید فطر برای نماز اذان گفته نمیشد، بلکه خطبه پس از نماز بود. و عطاء از ابن عباس و جابر بن عبدالله به من خبر داد که هر دو گفتند: در روز عید فطر و نه در روز عید اضحی اذانی گفته نمیشد. و از جابر بن عبدالله روایت است که گفت: شنیدم او میفرمود: همانا پیامبر ﷺ برخاستند و نماز را آغاز کردند، سپس پس از آن برای مردم خطبه خواندند. چون پیامبر خدا ﷺ فارغ شدند، پایین آمدند و نزد زنان رفتند و در حالی که بر دست بلال تکیه کرده بودند، آنان را پند دادند؛ و بلال لباسش را گسترده بود و زنان صدقات خود را در آن میانداختند. من به عطاء گفتم: آیا اکنون بر امام واجب میدانی که پس از پایان نماز و خطبه نزد زنان برود و آنان را پند دهد؟ او گفت: بلی، این کار قطعاً بر آنان واجب است و دلیلی ندارد که چنین نکنند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
نماز عید پیش از خطبه برگزار میشود و پس از آن، زنان نیز آموزش دینی میبینند.
ابن عباس در آغاز دوران رهبری ابن زبیر، دربارهٔ شیوهٔ برگزاری نماز عید پیامی برای او فرستاد: اذان گفته نمیشد و خطبه پس از نماز بود.
ندایی که آغاز یک نماز واجب را به مسلمانان اعلام میکند.
سخنرانی یا موعظهٔ دینی امام.
بخشش داوطلبانه به کسانی که به کمک نیاز دارند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که نماز عید پیش از خطبه برگزار میشود و برای نماز عید اذانی گفته نمیشود. این روایت همچنین بر اهمیت آموزش دینی به زنان و صدقهدادن تأکید میکند. مذاهب فقهی بر ترتیب نماز و خطبه همنظرند؛ اما دربارهٔ حکم دقیق خطبهٔ عید و سخنگفتن جداگانه با زنان، اختلافنظرهای بیشتری وجود دارد.
- نماز عید را بهگونهای برگزار کنید که نماز جماعت پیش از خطبه باشد.
- مطمئن شوید که آموزش دینی به زنان نیز میرسد، نه فقط به حاضران در خطبه.
- در عید برای صدقهٔ داوطلبانه و کمک به نیازمندان فرصتی فراهم کنید.
این روایت صحیح از همان باب، توصیف نماز عید و خطبه را تأیید میکند.
Sahih al-Bukhari · #960 (Sahih)این روایت در سلسلهٔ راویان مشترک است و آن نیز به ترتیب نماز و خطبه میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #962 (Sahih)این روایت صحیح اطلاعات بیشتری دربارهٔ شیوهٔ برگزاری عید، آنگونه که ابن عباس نقل کرده است، ارائه میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.