Sahih al-Bukhari، حدیث 979
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الْفِطْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ ـ رضى الله عنهم ـ يُصَلُّونَهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ، ثُمَّ يُخْطَبُ بَعْدُ، خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجْلِسُ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ مَعَهُ بِلاَلٌ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ} الآيَةَ ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا " آنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ". قَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ. لاَ يَدْرِي حَسَنٌ مَنْ هِيَ. قَالَ " فَتَصَدَّقْنَ " فَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ لَكُنَّ فِدَاءٌ أَبِي وَأُمِّي، فَيُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ. قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ الْفَتَخُ الْخَوَاتِيمُ الْعِظَامُ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ.
ابن جریج گفت: حسن بن مسلم از طاووس، و او از ابن عباس رضی الله عنهما برایم نقل کرد که گفت:
«من همراه پیامبر ﷺ، ابوبکر، عمر و عثمان رضی الله عنهم در نماز عید فطر حاضر بودم. آنان پیش از خطبه نماز میخواندند و سپس خطبه میدادند. پیامبر ﷺ خارج شدند، گویی اکنون ایشان را میبینم که با دست به مردم اشاره میکردند تا بنشینند. سپس همراه با بلال صفها را شکافتند تا به زنان رسیدند و این آیه را تلاوت کردند: «ای پیامبر! چون زنان مؤمن نزد تو آیند تا با تو بیعت کنند...» (تا پایان آیه). پس از اتمام تلاوت فرمودند: «آیا شما بر این پیمان استوار هستید؟» جز یک زن کسی پاسخ نداد: «بله.» حسن نمیدانست آن زن چه کسی بود. پیامبر فرمودند: «پس صدقه بدهید.» بلال لباسش را گسترد و گفت: «بیایید، پدر و مادرم فدایتان باد!» آنگاه زنان انگشترهای بزرگ و سایر انگشترهای خود را در لباس بلال انداختند.» عبدالرزاق گفت: «فَتَخ همان انگشترهای بزرگی است که در دوران جاهلیت استفاده میشد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پس از نماز عید، پیامبر ﷺ زنان را به صدقهدادن تشویق کرد.
موعظهٔ دینی که در ارتباط با نماز عید ایراد میشد.
پیمانی برای اطاعت از الله و پایبندی به تکالیف دینیِ یادشده بستن.
انگشتری بزرگ که بنا بر روایت، در دوران پیش از اسلام استفاده میشد.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که نماز عید پیش از خطبه برگزار میشود و امام میتواند مستقیماً به زنان آموزش دهد و آنان را به صدقهدادن ترغیب کند. روایت همچنین نشان میدهد که زنان میتوانستند مستقلاً از دارایی خود ببخشند. مذاهب فقهی احکام دقیق نماز عید و حضور در آن را در چارچوبهای فقهی گستردهتر خود بررسی میکنند؛ این متن بهتنهایی همهٔ جزئیات آن احکام را تعیین نمیکند.
- در روز عید آگاهانه چیزی به نیازمندان ببخشید، حتی اگر هدیهای اندک باشد.
- اطمینان یابید که سخنرانیهای دینی مستقیماً به زنان میرسند و برای پرسشها و مشارکت آنان جا باز میکنند.
- ترتیب نماز عید و خطبه را جدی بگیرید و در این زمینه از روش پیامبر ﷺ پیروی کنید.
این روایت نیز به ترتیب نماز عید و خطبه میپردازد و کمک میکند عمل توصیفشده از سوی ابنعباس را در بافت خود درک کنیم.
Sahih al-Bukhari · #980 (Sahih)این روایت دربارهٔ زنانی است که در نماز عید حاضر شدند و با موضوع حضور و مشارکت زنان در عید پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #981 (Sahih)این روایت مشارکت زنان در گردهمایی عید را توصیف میکند و زمینهای تکمیلی برای سخنرانی ویژهٔ زنان فراهم میآورد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.