Sahih al-Bukhari، حدیث 983
روایتشده توسط Al-Bara' ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Al-Bara' ibn Azib
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَالَ " مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسْكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَتِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ". فَقَامَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ نَسَكْتُ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ، وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ فَتَعَجَّلْتُ وَأَكَلْتُ وَأَطْعَمْتُ أَهْلِي وَجِيرَانِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ". قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقَ جَذَعَةٍ، هِيَ خَيْرٌ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ، فَهَلْ تَجْزِي عَنِّي قَالَ " نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ".
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد و گفت: ابوالاَحْوَص برای ما حدیث کرد و گفت: منصور بن مُعتَمِر از شَعبی، و او از بَراء بن عازِب روایت کرده است که گفت: رسول الله ﷺ در روز نحر پس از نماز برای ما خطبه خواندند و فرمودند:
«هر کس مانند ما نماز بخواند و مانند ما قربانی کند، به درستی سنت قربانی را دریافته است؛ و هر کس پیش از نماز قربانی کند، آن تنها گوشت گوسفند معمولی است.» سپس ابو بُردَة بن نیار برخاست و عرض کرد: «ای رسول خدا! سوگند به الله، من پیش از آنکه برای نماز خارج شوم قربانی کردم، زیرا میدانستم امروز روز خوردن و آشامیدن است، پس شتاب کردم و خوردم و خانواده و همسایگانم را نیز خوراندم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «آن فقط گوشت گوسفند معمولی بود.» او گفت: «من یک بزغاله جوان دارم که از دو گوسفند گوشتی بهتر است؛ آیا این برای من کفایت میکند؟» ایشان فرمودند: «بله، اما پس از تو برای هیچکس دیگر کفایت نخواهد کرد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قربانی پیش از نماز عید قربان، جز در موردی که ذکر شده، اُضحیه به شمار نمیآید.
ابوبُرده بن نیار نقل کرد که پیش از نماز عید قربان ذبح کرد تا به خانواده و همسایگانش غذا بدهد. پیامبر ﷺ فرمودند که این گوشت است و اُضحیه نیست، اما بهدلیل وضعیت ویژهٔ او اجازه دادند بزغالهای را بهعنوان قربانی ذبح کند.
دهم ذیالحجه؛ روزی که مسلمانان نماز عید قربان را بهجا میآورند و قربانی میکنند.
قربانیای که برای عبادت خدا انجام میشود؛ در اینجا مقصود اُضحیه است.
حیوانی جوانتر از سن معمول قربانی؛ پیامبر ﷺ برای ابوبُرده استثنایی ویژه قائل شدند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که برای کسی که نماز عید را بهجا میآورد، اُضحیه تنها پس از نماز عید معتبر است؛ کسی که زودتر ذبح کند، گوشت فراهم کرده اما قربانیِ آیینی انجام نداده است. چهار مذهب فقهی اهلسنت زمان دقیق آغاز و استثناها را با توجه به روایات مرتبط بررسی میکنند. اجازهای که به ابوبُرده داده شد، استثنایی ویژهٔ او دانسته میشود، نه حکمی عمومی برای دیگران.
- ذبح اُضحیه را تا پس از برگزاری نماز عید قربان به تأخیر بیندازید.
- پیشاپیش، دربارهٔ زمان قربانی و شرایط حیوان، از عالمی مورد اعتماد پرسوجو کنید.
- گوشت قربانی را با خانواده و همسایگان تقسیم کنید، اما ترتیب مقرر عبادت را رعایت کنید.
این روایت نیز به نماز عید و خطبه در روز قربانی اشاره میکند و با ترتیبی که در اینجا بر آن تأکید شده هماهنگ است.
Sahih al-Bukhari · #985 (Sahih)پیامبر ﷺ ابتدا نماز را بهجا آوردند، سپس خطبه خواندند و پس از آن حیوان قربانی را ذبح کردند.
Sahih al-Bukhari · #954 (Sahih)این روایت میگوید کسی که پیش از نماز ذبح کرده بود باید دوباره ذبح کند؛ این نکته تأکید میکند که ذبح نخست اُضحیه محسوب نمیشد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.