Sunan Ibn Majah، حدیث 4100
روایتشده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از ابن ماجه تا پیامبر ﷺ
- 1هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍآن را به ابن ماجه روایت کرد
- 2عَمْرُو بْنُ وَاقِدٍ الْقُرَشِيُّ
- 3يُونُسُ بْنُ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ
- 4أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ
- 5أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ وَاقِدٍ الْقُرَشِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لَيْسَ الزَّهَادَةُ فِي الدُّنْيَا بِتَحْرِيمِ الْحَلاَلِ وَلاَ فِي إِضَاعَةِ الْمَالِ وَلَكِنِ الزَّهَادَةُ فِي الدُّنْيَا أَنْ لاَ تَكُونَ بِمَا فِي يَدَيْكَ أَوْثَقَ مِنْكَ بِمَا فِي يَدِ اللَّهِ وَأَنْ تَكُونَ فِي ثَوَابِ الْمُصِيبَةِ إِذَا أُصِبْتَ بِهَا أَرْغَبَ مِنْكَ فِيهَا لَوْ أَنَّهَا أُبْقِيَتْ لَكَ " . قَالَ هِشَامٌ كَانَ أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ يَقُولُ مِثْلُ هَذَا الْحَدِيثِ فِي الأَحَادِيثِ كَمِثْلِ الإِبْرِيزِ فِي الذَّهَبِ .
هشام بن عمار به ما حدیث کرد، عمرو بن واقد قرشی به ما حدیث کرد، یونس بن میسره بن حلبس از ابی ادریس خولانی، و او از ابوذر غفاری روایت کرد که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«زهد در دنیا به حرام کردنِ حلال و تباه ساختن مال نیست؛ بلکه زهد در دنیا آن است که به آنچه در دست داری، مطمئنتر از آنچه در دست خداست نباشی، و پاداش مصیبتی را که به تو رسیده است، بیشتر از خودِ آن مصیبت آرزو کنی، گویی که اگر آن مصیبت برایت باقی میماند بهتر بود.» هشام گفت: ابی ادریس خولانی میفرمود: جایگاه چنین حدیثی در میان احادیث، مانند جایگاه طلای خالص در میان طلاست.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
زهد حقیقی یعنی توکل بر الله و امید به پاداش او هنگام فقدان.
حالتی است که در آن داراییهای دنیوی بر دل چیره نمیشوند و اطاعت از الله در اولویت است.
تعبیری برای تقدیر، پاداش و روزی الله است و الله را به آفریدگان تشبیه نمیکند.
آزمایش یا فقدانی که به کسی میرسد.
مضمون این روایت با شرح کلاسیک زهد سازگار است: نه حرام شمردن امور حلال یا بیتوجهی به دارایی، بلکه وابسته نکردن دل به امور دنیوی. چون این روایت مشخص بسیار ضعیف است، نباید بهتنهایی دلیلی برای حکمی قرار گیرد؛ چنین اصولی با توجه به ادلهٔ معتبر ارزیابی میشوند. چهار مذهب فقهی اهلسنت احکام خود را بر ادلهٔ پذیرفتهشده استوار میکنند و از این متن بهتنهایی حکمی الزامی استنباط نمیکنند.
- از دارایی حلال مسئولانه استفاده کن و آن را نعمتی امانتسپرده بدان، نه تکیهگاه نهایی خود.
- هنگام تحمل فقدان از الله شکیبایی بخواه و در پاداش پایداری آرامش بجوی.
- احکام دینی را با ادلهٔ معتبر بسنج و این عبارت مشخص را بهعنوان فرمانی قطعی به پیامبر ﷺ نسبت نده.
این حدیث به کاهش دلبستگی به دنیا و دوستداشتن آنچه نزد الله است تشویق میکند و پشتوانهای قویتر برای درس کلی زهد فراهم میآورد.
Sahih al-Bukhari · #5 (Sahih)این روایت تأکید میکند که اعمال بر اساس نیتها سنجیده میشوند و نشان میدهد که جهتگیری درونی، در کنار نحوهٔ برخورد ظاهری با دارایی، اهمیت دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.