Sunan Ibn Majah، حدیث 4262
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از ابن ماجه تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَآن را به ابن ماجه روایت کرد
- 2شَبَابَةُ
- 3ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ
- 4مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ
- 5سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ
- 6أَبِي هُرَيْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " الْمَيِّتُ تَحْضُرُهُ الْمَلاَئِكَةُ فَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَالِحًا قَالُوا : اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الطَّيِّبَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ اخْرُجِي حَمِيدَةً وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَيُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ : مَنْ هَذَا فَيَقُولُونَ : فُلاَنٌ . فَيُقَالُ : مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الطَّيِّبَةِ، كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ ادْخُلِي حَمِيدَةً، وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ . فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى يُنْتَهَى بِهَا إِلَى السَّمَاءِ الَّتِي فِيهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ السُّوءُ قَالَ اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْخَبِيثَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ اخْرُجِي ذَمِيمَةً وَأَبْشِرِي بِحَمِيمٍ وَغَسَّاقٍ . وَآخَرَ مِنْ شَكْلِهِ أَزْوَاجٌ . فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَلاَ يُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ : مَنْ هَذَا فَيُقَالُ : فُلاَنٌ . فَيُقَالُ : لاَ مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الْخَبِيثَةِ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ ارْجِعِي ذَمِيمَةً فَإِنَّهَا لاَ تُفْتَحُ لَكِ أَبْوَابُ السَّمَاءِ فَيُرْسَلُ بِهَا مِنَ السَّمَاءِ ثُمَّ تَصِيرُ إِلَى الْقَبْرِ "
ابوبکر بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، شَبابه برای ما حدیث کرد، از ابن ابی ذئب، از محمد بن عمرو بن عطاء، از سعید بن یسار، از ابیهریره، از پیامبر ﷺ که فرمودند:
«فرشتگان بر بالین شخص در حال احتضار حاضر میشوند. اگر آن مرد صالح باشد، میگویند: ای جان پاکی که در بدن پاک بودی، خارج شو! ستوده خارج شو و به رحمت، رایحه خوش و پروردگاری که خشمگین نیست مژده ده.» پیوسته همین را به او میگویند تا جان از بدن خارج شود. سپس آن را به آسمان بالا میبرند و درها به رویش گشوده میشود. پرسیده میشود: این کیست؟ میگویند: فلانی. گفته میشود: خوش آمدی ای جان پاکی که در بدن پاک بودی؛ ستوده وارد شو و به رحمت، رایحه خوش و پروردگاری که خشمگین نیست مژده ده. پیوسته همین را به او میگویند تا به آسمانی برسد که الله عزوجل در آن است. اما اگر آن مرد بدکار باشد، میگویند: ای جان پلیدی که در بدن پلید بودی، خارج شو! نکوهیده خارج شو و به آب جوشان، چرک و دیگر عذابهای مشابه مژده ده. پیوسته همین را به او میگویند تا جان از بدن خارج شود. سپس آن را به آسمان بالا میبرند ولی درها به رویش گشوده نمیشود. پرسیده میشود: این کیست؟ گفته میشود: فلانی. پس گفته میشود: هیچ خوشآمدی نیست برای جان پلیدی که در بدن پلید بود؛ نکوهیده بازگرد که درهای آسمان بر تو گشوده نخواهد شد. سپس از آسمان فرو فرستاده میشود و به قبر بازمیگردد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
از روحِ درستکار با احترام استقبال میشود و روحِ بدکار رد میشود.
مژدهای از رحمت الهی و پاداشی دلپذیر.
تصویرهایی از عذاب در آخرت.
راه ورود به آسمانها که طبق روایت برای روح نیک گشوده میشود و برای روح بد بسته میماند.
عالمان کلاسیک این توصیف را رخدادی واقعی از عالم غیب میدانند، بیآنکه چگونگی دقیق آن را با ادراک انسانی مقایسه کنند. آنان از این روایت نتیجه میگیرند که پس از مرگ از روح استقبال میشود و وضعیت آن با ایمان و کردار پیوند دارد. این وعده و هشدار، انسان را به درستکاری و آمادگی برای آخرت تشویق میکند؛ اما متن مجوزی برای داوری درباره سرانجام نهایی فردی مشخص نمیدهد.
- هر روز رفتار خود را وارسی کنید و پیش از آنکه مورد حسابرسی قرار گیرید، از الله آمرزش بخواهید.
- کارهای نیک را خالصانه انجام دهید و با دیگران عادلانه رفتار کنید، حتی وقتی کسی شما را نمیبیند.
- درباره سرنوشت درگذشتگان با احتیاط سخن بگویید و داوری نهایی را به الله واگذار کنید.
این روایت صحیح با همان موضوع روح و رخدادهای پیرامون مرگ و قبر پیوند دارد.
Sunan Ibn Majah · #4264 (Sahih)این روایت صحیح نیز به وضعیت درگذشته میپردازد و در همان راستا، آمادگی برای آخرت را یادآور میشود.
Sahih al-Bukhari · #1314 (Sahih)این روایت صحیح درباره مرگ و خاکسپاری است و واپسین مرحله زندگی را در زمینهای گستردهتر از آموزههای اسلامی قرار میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.