کتاب دعاها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1071

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعاها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيُّ
  3. 3سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ
  4. 4عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ
  5. 5قَزْعَةَ
  6. 6أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَزْعَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ قَالَ ‏ "‏ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن عبدالرحمن دارمی به ما حدیث کرد، مروان بن محمد دمشقی به ما خبر داد، سعید بن عبدالعزیز برای ما حدیث کرد، از عطیه بن قیس، از قزعَه، از ابوسعید خدری که گفت: رسول خدا ﷺ هنگامی که سر خود را از رکوع برمی‌داشتند، می‌فرمودند:

«رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ»؛ یعنی: ای پروردگار ما! حمد و سپاس مخصوص توست، به اندازه‌ای که آسمان‌ها و زمین را پر کند و هر چه پس از آن بخواهی. ای سزاوار ستایش و بزرگی! این حق‌ترین سخنی است که بنده‌ای بگوید و همه ما بندگان تو هستیم. بار خدایا! هیچ‌کس نمی‌تواند آنچه تو داده‌ای را باز دارد و هیچ‌کس نمی‌تواند آنچه تو منع کرده‌ای را عطا کند، و هیچ ثروت و مقامی، صاحبش را در برابر تو سودی نبخشد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از رکوع، پیامبر ﷺ خداوند را می‌ستاید و فرمانروایی او را به رسمیت می‌شناسد.

توضیح واژه‌های دشوار
پس از رکوع

منظور، برخاستن و راست ایستادن پس از رکوع در نماز است.

دارنده ستایش و بزرگی

ستایش خداوندی است که همه ستایش‌های کامل و عظمت از آنِ اوست.

دارنده ثروت و قدرت

کسی که از شأن، دارایی یا نفوذ برخوردار است؛ چنین امکاناتی در برابر خداوند پناه‌بخش نیستند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که راست ایستادن پس از رکوع جای مناسبی برای ستایش گسترده خداوند است. این دعا تأکید می‌کند که تنها خداوند عطا می‌کند و بازمی‌دارد و ثروت یا جایگاه انسان هیچ‌کس را از او بی‌نیاز نمی‌سازد. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، صورت‌های گوناگون و صحیحی از ستایش را در این جایگاه می‌پذیرند؛ این عبارت یکی از صورت‌های نقل‌شده است و دلیلی برای رد کردن عبارت‌های مجاز دیگر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از رکوع، پیش از ادامه نماز، آگاهانه زمانی را به ستایش خداوند اختصاص بده.
  2. به خود یادآوری کن که ثروت و نفوذ در برابر خداوند قدرت مستقلی ندارند.
  3. از خداوند نعمت‌هایش را بخواه و با فروتنی بپذیر که او عطا می‌کند و بازمی‌دارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.