Sahih Muslim، حدیث 1221
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ لِي " أَحَجَجْتَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . فَقَالَ " بِمَ أَهْلَلْتَ " . قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " فَقَدْ أَحْسَنْتَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ " . قَالَ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ بَنِي قَيْسٍ فَفَلَتْ رَأْسِي ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ . قَالَ فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ - رضى الله عنه - فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى - أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ - رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ . فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا . قَالَ فَقَدِمَ عُمَرُ - رضى الله عنه - فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ كِتَابَ اللَّهِ يَأْمُرُ بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ .
محمد بن مثَنّی و ابن بَشّار برای ما حدیث کردند. ابن مثَنّی گفت: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شُعبه به ما خبر داد، از قیس بن مسلم، از طارق بن شهاب، از ابوموسی. او گفت: نزد رسول الله ﷺ آمدم در حالی که ایشان در بطحاء فرود آمده بودند. پس مرا فرمودند:
«آیا حج کردهای؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «با چه نیتی تلبیه گفتهای (احرام بستهای)؟» گفت: گفتم: «با احرامی مانند احرام پیامبر ﷺ تلبیه گفتهام.» فرمودند: «نیکو کردی. خانه خدا، صفا و مروه را طواف کن و سپس حلال شو (از احرام خارج شو).» گفت: پس خانه خدا، صفا و مروه را طواف کردم، سپس نزد زنی از بنیقیس رفتم که سرم را شانه زد (و موهایم را مرتب کرد)، آنگاه برای حج احرام بستم. گفت: من بر همین اساس به مردم فتوا میدادم تا اینکه در دوران خلافت عمر رضی الله عنه بود. مردی به او گفت: «ای ابوموسی — یا ای عبدالله بن قیس — در برخی از فتواهایت درنگ کن، زیرا نمیدانی امیرالمؤمنین پس از تو در مناسک حج چه حکمی صادر کرده است.» پس او گفت: «ای مردم! هر کس را که فتوایی دادهایم، باید تأمل کند و دست نگه دارد، زیرا امیرالمؤمنین به زودی نزد شما خواهد آمد، پس از او پیروی کنید.» گفت: چون عمر رضی الله عنه آمد، این موضوع را با او در میان گذاشتم. او فرمود: «اگر به کتاب الله عمل کنیم، کتاب الله به تکمیل اعمال فرمان میدهد؛ و اگر به سنت رسول الله ﷺ عمل کنیم، همانا رسول الله ﷺ حلال نشدند تا اینکه قربانی به محل ذبح خود رسید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوموسی از پیامبر ﷺ پیروی میکند، اما در صورت اختلاف به نظر عمر ارجاع میدهد.
ذکری که حاجی با آن نیت عبادی خود را برای حج یا عمره آشکار میکند.
حالت شرعی ویژهای که در آن حاجی از برخی کارها و امور خودداری میکند.
حیوانی که برای قربانی در حج در نظر گرفته شده است؛ رسیدن آن به محل قربانی با پایان احرام ارتباط داشت.
عالمان از رفتار ابوموسی چنین برداشت میکنند که یک صحابی پس از آگاهی از دیدگاه متفاوت عمر، فتوای خود را بازنگری کرد. عمر دیدگاهش را هم با فرمان قرآن به کاملکردن مناسک و هم با الگوی پیامبر ﷺ مستدل کرد؛ پیامبر ﷺ احرام خود را تا رسیدن قربانی به مقصد حفظ کرد. این امر نشاندهنده دقت در اظهارنظرهای دینی و اهمیت استدلال بر پایه وحی و سنت است. فقیهان با استناد به چنین روایتهایی، احکام تمتع و پایاندادن به احرام را بررسی میکنند؛ مذاهب فقهی جزئیات آن را به شکلهای متفاوتی بیان کردهاند.
- هنگام بررسی یک پرسش دینی، ببینید کدام رهنمودهای قرآن و سنت بر آن دلالت دارند.
- اگر دلیل معتبر یا راهنمایی متخصص ابهام را برطرف کرد، در داوری خود بازنگری کنید.
- هنگام تردید، با قطعیت فتوا ندهید و پرسشگر را به فردی آگاه و مسئول ارجاع دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.