Sahih Muslim، حدیث 1258
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّىآن را به مسلم روایت کرد
- 2يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
- 3هِشَامٌ
- 4قَتَادَةُ
- 5سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ
- 6مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلاَثَ نَقَرَاتٍ وَإِنِّي لاَ أُرَاهُ إِلاَّ حُضُورَ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَلاَ خِلاَفَتَهُ وَلاَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلاَفَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلاَءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَقْوَامًا يَطْعَنُونَ فِي هَذَا الأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلاَّلُ ثُمَّ إِنِّي لاَ أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنَ الْكَلاَلَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلاَلَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَىْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ " يَا عُمَرُ أَلاَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ " . وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الأَمْصَارِ وَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ عَلَيْهِمْ لِيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَلِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَرْفَعُوا إِلَىَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ شَجَرَتَيْنِ لاَ أَرَاهُمَا إِلاَّ خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الْبَصَلَ وَالثُّومَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا .
محمد بن مثنی به ما حدیث کرد، یحیی بن سعید به ما حدیث کرد، هشام به ما حدیث کرد، قتاده به ما حدیث کرد، از سالم بن ابی الجعد، از معدان بن ابی طلحه روایت است که عمر بن خطاب در روز جمعه خطبه خواند و از پیامبر خدا ﷺ و ابوبکر یاد کرد. سپس فرمود:
«در خواب دیدم که گویی خروسی سه بار مرا نوک زد و من این را جز نشانهی نزدیک شدن اجل خود نمیدانم. گروهی به من پیشنهاد میکنند که جانشینی برای خود تعیین کنم، اما خداوند دین خود، خلافت خود و آنچه را که پیامبرش ﷺ با آن مبعوث شده است، ضایع نخواهد کرد. اگر مرگ من فرا رسد، امر خلافت با مشورت همان شش نفری خواهد بود که رسول خدا ﷺ در حالی از دنیا رفت که از آنان راضی بود. و من میدانم که گروهی در این امر طعن خواهند زد که من با همین دستم کسانی را به خاطر اسلام زدهام؛ پس اگر چنین کنند، آنان دشمنان خدا، کافران و گمراهان هستند. سپس اینکه، من پس از خود چیزی مهمتر از مسئلهی «کلاله» بر جای نمیگذارم. در هیچ موضوعی به اندازهی کلاله با رسول خدا ﷺ بحث و گفتگو نکردم و ایشان در هیچ موردی به اندازهی این موضوع بر من سخت نگرفتند، تا جایی که انگشتشان را بر سینهام زدند و فرمودند: «ای عمر! آیا آیهی تابستانی که در پایان سوره نساء آمده است، تو را بس نیست؟» و اگر زنده بمانم، در این باره چنان حکمی خواهم کرد که هم قرآنخوان و هم کسی که قرآن نمیخواند بتواند بر اساس آن داوری کند.» سپس فرمود: «بار خدایا! من تو را بر امیران شهرها گواه میگیرم که من آنان را تنها برای این فرستادم که میان مردم عدالت ورزند، دینشان و سنت پیامبرشان ﷺ را به آنان بیاموزند، غنایم را میان آنان تقسیم کنند و مسائل مشکلهی خود را به من ارجاع دهند.» آنگاه فرمود: «ای مردم! شما دو گیاه میخورید که من آنها را ناخوشایند میدانم: پیاز و سیر. همانا دیدم که هرگاه رسول خدا ﷺ بوی این دو را از مردی در مسجد احساس میکردند، دستور میدادند او را به بقیع ببرند. پس هر کس این دو را خورد، باید با پختن کامل، بوی آنها را از بین ببرد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر درباره جانشینی سخن میگوید و به حکومت عادلانه و رعایت آداب مسجد فرا میخواند.
وضعیتی در ارث که در آن شخصی بدون فرزند درگذشته و تقسیم میراث میان دیگر خویشاوندان مطرح میشود.
مشورت و رایزنی که در آن تصمیم بهصورت جمعی گرفته میشود.
قبرستانی در مدینه، در کنار مسجد پیامبر ﷺ.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که حاکمان باید عادلانه رفتار کنند، دین را آموزش دهند و مسائل دشوار را به مرجع صلاحیتدار ارجاع دهند. انتخاب عمر برای مشورت با شش تن از صحابه، اهمیت رایزنی در امور رهبری را نشان میدهد. عالمان همچنین توضیح دادهاند کسی که پیاز یا سیر خورده و هنوز بوی تندی از او به مشام میرسد، تا زمانی که بو از بین نرفته است نباید به مسجد برود؛ هدف جلوگیری از آزار دیگران است، نه ممنوع کردن این گیاهان.
- اگر پیش از رفتن به مسجد پیاز یا سیر خوردید، صبر کنید تا بوی آن از بین برود.
- از حاکمان عدالت، آموزش درست و رسیدگی سنجیده به مسائل دشوار را مطالبه کنید.
- در تصمیمهای مهم و مشترک، مشورت را جدی بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.