Sahih Muslim، حدیث 1274
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ، وَأَبُو بَكْرٍ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، - قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، - عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ إِبْرَاهِيمُ زَادَ أَوْ نَقَصَ - فَلَمَّا سَلَّمَ قِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدَثَ فِي الصَّلاَةِ شَىْءٌ قَالَ " وَمَا ذَاكَ " . قَالُوا صَلَّيْتَ كَذَا وَكَذَا - قَالَ - فَثَنَى رِجْلَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ " إِنَّهُ لَوْ حَدَثَ فِي الصَّلاَةِ شَىْءٌ أَنْبَأْتُكُمْ بِهِ وَلَكِنْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ فَإِذَا نَسِيتُ فَذَكِّرُونِي وَإِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ فَلْيُتِمَّ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ " .
عثمان و ابوبکر، دو پسر ابیشیبه، و اسحاق بن ابراهیم، همگی از جریر برای ما حدیث نقل کردند. عثمان گفت: جریر برای ما از منصور، او از ابراهیم، و او از علقمه روایت کرد. علقمه گفت: عبدالله فرمود: رسول خدا ﷺ نماز خواندند — ابراهیم افزود: ایشان چیزی را کم یا زیاد کردند — چون سلام دادند، به ایشان گفته شد: ای رسول خدا! آیا در نماز امر جدیدی رخ داده است؟ فرمودند:
«آن چیست؟» گفتند: شما اینگونه و آنگونه نماز خواندید. راوی گفت: سپس ایشان پاهای خود را چرخاندند و رو به قبله کردند و دو سجده انجام دادند، آنگاه سلام دادند. سپس روی مبارکشان را به سوی ما گرداندند و فرمودند: «اگر در نماز حکم جدیدی نازل میشد، قطعاً شما را از آن آگاه میکردم. اما من بشری هستم که همانگونه که شما فراموش میکنید، من نیز فراموش میکنم. پس هرگاه فراموش کردم، به من یادآوری کنید. و هرگاه یکی از شما در نمازش دچار شک شد، باید آنچه صحیحتر است را جویا شود، نماز را بر همان اساس تمام کند و سپس دو سجده انجام دهد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هنگام تردید در نماز، بکوشید آنچه درست است را تشخیص دهید و دو سجده بهجا آورید.
درود پایانی که نماز با آن به پایان میرسد.
جهت نماز بهسوی کعبه در مکه.
دو سجدهای که برای جبران فراموشی یا تردید در نماز انجام میشود.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که فراموشی در نماز را میتوان با دو سجده جبران کرد و نمازگزاران میتوانند امام را از اشتباهش آگاه کنند. بر اساس متن، هنگام تردید نمازگزار باید بکوشد آنچه درست است را تشخیص دهد، نماز را بر همان اساس به پایان برساند و سپس دو سجده بهجا آورد. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی دقیق اجرا و زمان سجدهٔ سهو اختلافنظرهایی دارند؛ این روایت مبنایی مهم برای آن است، اما همهٔ جزئیات احکام هر مذهب را بیان نمیکند.
- اگر متوجه اشتباه امام شدید، به شیوهای مناسب او را آگاه کنید.
- اگر دربارهٔ نمازتان تردید دارید، از راهنمایی بیانشده پیروی کنید و اگر این تردیدها تکرار میشوند، از فردی آگاه توضیح بخواهید.
- فراموشی را دلیلی برای هراس ندانید؛ با دقت عمل کنید و نماز را مطابق احکام جبران کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.