کتاب مساجد و اماکن نماز · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1347

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مساجد و اماکن نماز
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - وَهَذَا حَدِيثُ قُتَيْبَةَ أَنَّ فُقَرَاءَ، الْمُهَاجِرِينَ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالدَّرَجَاتِ الْعُلَى وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ وَلاَ نَتَصَدَّقُ وَيُعْتِقُونَ وَلاَ نُعْتِقُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَلاَ أُعَلِّمُكُمْ شَيْئًا تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَتَسْبِقُونَ بِهِ مَنْ بَعْدَكُمْ وَلاَ يَكُونُ أَحَدٌ أَفْضَلَ مِنْكُمْ إِلاَّ مَنْ صَنَعَ مِثْلَ مَا صَنَعْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُونَ وَتُكَبِّرُونَ وَتَحْمَدُونَ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ مَرَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو صَالِحٍ فَرَجَعَ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا سَمِعَ إِخْوَانُنَا أَهْلُ الأَمْوَالِ بِمَا فَعَلْنَا فَفَعَلُوا مِثْلَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ غَيْرُ قُتَيْبَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ اللَّيْثِ عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ قَالَ سُمَىٌّ فَحَدَّثْتُ بَعْضَ أَهْلِي هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ وَهِمْتَ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتُكَبِّرُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى أَبِي صَالِحٍ فَقُلْتُ لَهُ ذَلِكَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ حَتَّى تَبْلُغَ مِنْ جَمِيعِهِنَّ ثَلاَثَةً وَثَلاَثِينَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَجْلاَنَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ رَجَاءَ بْنَ حَيْوَةَ فَحَدَّثَنِي بِمِثْلِهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

عاصم بن نضر تیمی به ما حدیث کرد، معتمر به ما حدیث کرد، عبیدالله به ما حدیث کرد، و نیز قتیبة بن سعید به ما حدیث کرد، لیث از ابن عجلان، هر دو از سُمَیّ، او از ابوصالح، و او از ابوهُریره روایت کردند - و این حدیث قتیبة است - که فقیران مهاجر نزد رسول الله ﷺ آمدند و گفتند:

«ثروتمندان درجات عالی و نعمت‌های پایدار را از آنِ خود کردند.» ایشان فرمودند: «چگونه؟» گفتند: «همان‌گونه که ما نماز می‌خوانیم، آنان نیز نماز می‌خوانند؛ همان‌گونه که ما روزه می‌گیریم، آنان نیز روزه می‌گیرند؛ اما آنان صدقه می‌دهند و ما نمی‌توانیم بدهیم؛ آنان بردگان را آزاد می‌کنند و ما نمی‌توانیم آزاد کنیم.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «آیا چیزی به شما نیاموزم که با آن به کسانی که پیش از شما رفته‌اند برسید و از کسانی که پس از شما می‌آیند پیشی بگیرید، و هیچ‌کس برتر از شما نباشد مگر کسی که مانند عمل شما انجام دهد؟» گفتند: «بله، ای رسول الله!» فرمودند: «پس از هر نماز سی و سه بار تسبیح (سبحان‌الله)، سی و سه بار تکبیر (الله‌اکبر) و سی و سه بار تحمید (الحمدلله) بگویید.» ابوصالح گفت: سپس فقیران مهاجر دوباره نزد رسول الله ﷺ بازگشتند و گفتند: «برادران ثروتمند ما کار ما را شنیدند و آنان نیز همان کار را کردند.» رسول الله ﷺ فرمودند: «این فضل خداست که به هر کس بخواهد عطا می‌کند.» غیر از قتیبة، دیگران در این حدیث از لیث و ابن عجلان افزوده‌اند: سُمَیّ گفت: این حدیث را برای برخی از خانواده‌ام نقل کردم، یکی از آنان گفت: «اشتباه کرده‌ای؛ ایشان فرمودند: "سی و سه بار سبحان‌الله، سی و سه بار الحمدلله و سی و سه بار الله‌اکبر بگو."» من نزد ابوصالح بازگشتم و این مطلب را به او گفتم؛ دستم را گرفت و گفت: «الله‌اکبر، سبحان‌الله، الحمدلله، الله‌اکبر، سبحان‌الله، الحمدلله...» تا اینکه مجموع آن‌ها به سی و سه برسد. ابن عجلان گفت: سپس این حدیث را برای رجاء بن حیوة نقل کردم و او نیز همین مضمون را از ابوصالح، از ابوهُریره و از رسول الله ﷺ برایم بیان کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از هر نماز، تسبیح، تکبیر و تحمید پاداش بزرگی دارد.

پیشینه و سبب بیان

مهاجرانِ فقیر به پیامبر ﷺ گفتند که مؤمنان ثروتمند به‌سبب صدقه‌های افزون و آزاد کردن بردگان، کارهای نیک بیشتری انجام می‌دهند. پیامبر به آنان ذکر پس از نماز را آموخت.

توضیح واژه‌های دشوار
مهاجران

مسلمانانی که برای حفظ دین خود از مکه به مدینه هجرت کردند.

تسبیح

با گفتن «سبحان‌الله» خدا را از هر نقصی منزّه دانستن.

تحمید

با گفتن «الحمدلله» خدا را ستودن.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که ذکر پس از نماز واجب فضیلت بزرگی دارد و مؤمنان می‌توانند از راه‌های گوناگون کار نیک انجام دهند. روایت، گفتن هر یک از ذکرهای تسبیح، تحمید و تکبیر را سی‌وسه بار بیان می‌کند؛ متن تکمیلی نیز تکرار نوبتی این ذکرها را شرح می‌دهد تا مجموع آن‌ها به سی‌وسه برسد. ازاین‌رو، دانشمندان گونه‌های مختلفی از این ذکرهای نقل‌شده را بررسی کرده‌اند. سخن از جبران و پیشی‌گرفتن، مؤمنان را به رقابت در عبادت تشویق می‌کند، نه به حسادت نسبت به دارایی دیگران.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از نمازهای واجب، با آرامش برای گفتن تسبیح، تحمید و تکبیر بر اساس یکی از شیوه‌های نقل‌شده وقت بگذارید.
  2. اگر توان مالی اندکی دارید، راه‌های دیگری برای بندگی خدا بجویید؛ مانند ذکر، نماز و کمک به دیگران.
  3. کارهای نیک دیگران را انگیزه‌ای برای عبادت قرار دهید، نه دلیلی برای حسادت.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.