کتاب مساجد و اماکن نماز · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1496

روایت‌شده توسط Itban ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مساجد و اماکن نماز
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2ابْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسُ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيَّ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أَنْكَرْتُ بَصَرِي وَأَنَا أُصَلِّي لِقَوْمِي وَإِذَا كَانَتِ الأَمْطَارُ سَالَ الْوَادِي الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَلَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ آتِيَ مَسْجِدَهُمْ فَأُصَلِّيَ لَهُمْ وَدِدْتُ أَنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَأْتِي فَتُصَلِّي فِي مُصَلًّى ‏.‏ فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى ‏.‏ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَأَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عِتْبَانُ فَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ حِينَ ارْتَفَعَ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى دَخَلَ الْبَيْتَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَشَرْتُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ الْبَيْتِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ فَقُمْنَا وَرَاءَهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ - قَالَ - وَحَبَسْنَاهُ عَلَى خَزِيرٍ صَنَعْنَاهُ لَهُ - قَالَ - فَثَابَ رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ الدَّارِ حَوْلَنَا حَتَّى اجْتَمَعَ فِي الْبَيْتِ رِجَالٌ ذَوُو عَدَدٍ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُلْ لَهُ ذَلِكَ أَلاَ تَرَاهُ قَدْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ يُرِيدُ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّمَا نَرَى وَجْهَهُ وَنَصِيحَتَهُ لِلْمُنَافِقِينَ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ الْحُصَيْنَ بْنَ مُحَمَّدٍ الأَنْصَارِيَّ - وَهُوَ أَحَدُ بَنِي سَالِمٍ وَهُوَ مِنْ سَرَاتِهِمْ - عَنْ حَدِيثِ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ فَصَدَّقَهُ بِذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

حرملة بن یحیی تجیبی به من حدیث کرد، ابن وهب ما را خبر داد، یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، که محمود بن ربیع انصاری برایش حدیث کرده است که عتبان بن مالک - که از اصحاب پیامبر ﷺ و از انصار شرکت‌کننده در جنگ بدر بود - نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت:

«ای رسول خدا! بینایی‌ام ضعیف شده و من امام جماعت قوم خود هستم. هنگامی که باران می‌بارد، رودخانه‌ای که میان من و آنان است طغیان می‌کند و نمی‌توانم به مسجدشان بروم تا برایشان نماز بخوانم. ای رسول خدا! دوست دارم که شما بیایید و در جایی از خانه‌ام نماز بخوانید تا آنجا را مصلّای خود قرار دهم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «ان‌شاءالله این کار را خواهم کرد.» عتبان گفت: فردای آن روز وقتی آفتاب بالا آمد، رسول الله ﷺ همراه با ابوبکر صدیق تشریف آوردند. رسول الله ﷺ اجازه ورود خواستند و من اجازه دادم. ایشان پس از ورود ننشستند و فرمودند: «کجای خانه‌ات را دوست داری که در آن نماز بخوانم؟» من به گوشه‌ای از خانه اشاره کردم. سپس رسول الله ﷺ برخاستند و تکبیر گفتند و ما پشت سر ایشان ایستادیم. دو رکعت نماز خواندند و سلام دادند. سپس ایشان را برای خوردن غذایی گوشتی (خزیر) که برایشان تهیه کرده بودیم نگه داشتیم. مردانی از اهل محل گرد ما جمع شدند تا اینکه تعداد زیادی در خانه گرد آمدند. یکی از آنان پرسید: «مالک بن دخشن کجاست؟» برخی گفتند: «او منافق است و خدا و رسولش را دوست ندارد.» رسول الله ﷺ فرمودند: «در حق او چنین نگویید. آیا نمی‌بینید که او گفته است "لا إله إلا الله" و بدین وسیله رضایت خدا را طلب می‌کند؟» گفتند: «خدا و رسولش داناترند.» کسی گفت: «ما فقط گرایش و خیرخواهی او را نسبت به منافقان می‌بینیم.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «همانا خداوند آتش جهنم را بر کسی که بگوید "لا إله إلا الله" و بدین وسیله رضایت خدا را بجوید، حرام کرده است.» ابن شهاب گفت: سپس از حسین بن محمد انصاری - که از بزرگان بنی سالم بود - درباره حدیث محمود بن ربیع پرسیدم و او نیز آن را تأیید کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در خانهٔ عِتبان نماز گزارد و بر اخلاص در شهادتین تأکید کرد.

پیشینه و سبب بیان

عِتبان بن مالک نقل کرد که بینایی‌اش رو به ضعف بود و گاهی سیلابِ دره مانع می‌شد که در مسجد جماعت را امامت کند. او از پیامبر ﷺ خواست در خانه‌اش نماز بخواند تا بتواند آن محل را به‌عنوان جایگاه نماز استفاده کند.

توضیح واژه‌های دشوار
تکبیر

گفتنِ «الله اکبر» برای آغاز نماز.

لا إله إلا الله

«هیچ‌کس جز الله سزاوار پرستش نیست»؛ جوهرهٔ گواهی ایمان در اسلام.

خشنودی الله را جستن

انجام دادن کاری از سر بندگی خالصانه برای الله، نه برای جلب تحسین مردم.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اختصاص دادن مکانی در خانه برای نماز جایز است و بازدیدکننده می‌تواند به درخواست صاحب‌خانه در منزل او نماز بخواند. پیامبر ﷺ همچنین از شتاب‌زدگی در متهم کردن کسی به نفاق نهی کرد: مردم نباید بی‌درنگ دربارهٔ باطن دیگران داوری کنند و گواهی ایمان، اگر با نیت خالص باشد، ارزش والایی دارد. سخن دربارهٔ آتش، مجوزی برای سهل‌انگاری در گناهان نیست؛ عالمان آن را در کنار دیگر متون مربوط به ایمان، اخلاص و مسئولیت بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر به حفظ منظم نمازهایتان کمک می‌کند، در خانه مکانی ثابت و پاک برای نماز در نظر بگیرید.
  2. دربارهٔ ایمان یا نیت دیگران بی‌ملاحظه سخن نگویید و بر پایهٔ گمان دربارهٔ آنان داوری نکنید.
  3. عبادتتان را برای الله خالص کنید و در پی ستایش یا تأیید دیگران نباشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.