کتاب نماز مسافر · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1784

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز مسافر
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَىآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ فَصَلَّى رِجَالٌ بِصَلاَتِهِ فَأَصْبَحَ النَّاسُ يَتَحَدَّثُونَ بِذَلِكَ فَاجْتَمَعَ أَكْثَرُ مِنْهُمْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي اللَّيْلَةِ الثَّانِيَةِ فَصَلَّوْا بِصَلاَتِهِ فَأَصْبَحَ النَّاسُ يَذْكُرُونَ ذَلِكَ فَكَثُرَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ فَخَرَجَ فَصَلَّوْا بِصَلاَتِهِ فَلَمَّا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الرَّابِعَةُ عَجَزَ الْمَسْجِدُ عَنْ أَهْلِهِ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَفِقَ رِجَالٌ مِنْهُمْ يَقُولُونَ الصَّلاَةَ ‏.‏ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى خَرَجَ لِصَلاَةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا قَضَى الْفَجْرَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ تَشَهَّدَ فَقَالَ ‏ "‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ لَمْ يَخْفَ عَلَىَّ شَأْنُكُمُ اللَّيْلَةَ وَلَكِنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ صَلاَةُ اللَّيْلِ فَتَعْجِزُوا عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

حرملة بن یحیی برایم حدیث کرد و گفت: عبدالله بن وهب ما را خبر داد و گفت: یونس بن یزید مرا خبر داد، از ابن شهاب که گفت: عروة بن زبیر مرا خبر داد که عایشه به او اطلاع داده است که رسول الله ﷺ نیمه‌شب بیرون آمدند و در مسجد نماز خواندند، پس مردانی با ایشان نماز خواندند. چون بامداد شد، مردم درباره آن سخن گفتند و گروه بیشتری گرد آمدند. شب دوم رسول الله ﷺ بیرون آمدند و مردم با ایشان نماز خواندند. چون بامداد شد، مردم باز هم از آن یاد کردند و در شب سوم اهل مسجد بسیار شدند. پیامبر ﷺ بیرون آمدند و آنان با ایشان نماز خواندند. چون شب چهارم فرا رسید، مسجد گنجایش مردم را نداشت، اما رسول الله ﷺ نزدشان بیرون نیامدند. آنگاه مردانی از ایشان فریاد زدند:

«نماز! نماز!» ولی رسول الله ﷺ تا هنگام نماز صبح نزدشان نیامدند. چون نماز صبح را به پایان بردند، رو به مردم کردند و تشهد خواندند و فرمودند: «اما بعد، کار شما دیشب بر من پوشیده نبود، لیکن بیم آن داشتم که نماز شب بر شما فرض شود و از انجام آن ناتوان گردید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از روی دلسوزی نسبت به امت، نخواست نماز شب واجب شود.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ چند شب در مسجد نماز گزارد و مردم نیز به او پیوستند. وقتی شمار حاضران افزایش یافت، شب چهارم بیرون نیامد؛ زیرا بیم داشت نماز شب واجب شود و امت نتواند آن را به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
قیام‌اللیل

نماز مستحبی که پس از نماز شام و پیش از نماز صبح خوانده می‌شود.

تشهد

گواهی ایمان و ستایشی که در نماز خوانده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نماز شب به جماعت جایز است و امام باید توان مردم را در نظر بگیرد. پیامبر ﷺ یک عمل مستحبی را ترک کرد تا از این‌که با واجبی الهی به تکلیفی دشوار تبدیل شود جلوگیری کند. مذاهب فقهی بر اهمیت نماز شب مستحبی تأکید دارند؛ چگونگی برگزاری نماز جماعت شبانه و جایگاه تراویح نیز با استناد به روایات و اصول فقهی دیگر بررسی می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. عبادت مستحبی را پایدار و مداوم انجام دهید: مقداری نماز انتخاب کنید که بتوانید مرتب بر آن مداومت کنید.
  2. هنگام امامت نماز، توان و شرایط حاضران را در نظر بگیرید.
  3. عبادت مستحبی را ارج نهید، اما چیزی را که خدا و پیامبرش ﷺ واجب نکرده‌اند، واجب معرفی نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.