کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 179

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلاَّ كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لاَ يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لاَ يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ الإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَىَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ ‏.‏

ترجمه

عمر ناقِد، ابوبکر بن نضر و عبد بن حمید برایم حدیث کردند — و این لفظ از عبد است — گفتند: یعقوب بن ابراهیم بن سعد برایمان حدیث کرد، او گفت: پدرم برایم حدیث کرد، از صالح بن کیسان، از حارث، از جعفر بن عبدالله بن حکم، از عبدالرحمن بن مسور، از ابورافع، از عبدالله بن مسعود که رسول خدا ﷺ فرمودند:

«هیچ پیامبری نبود که خداوند پیش از من به سوی امتی گسیل داشته باشد مگر آنکه در میان امتش حواریون و یارانی داشت که سنت او را پیروی می‌کردند و فرمانش را اطاعت می‌نمودند. سپس پس از آنان جانشینانی آمدند که آنچه را انجام نمی‌دادند بر زبان می‌آوردند و آنچه را بدان امر نشده بودند انجام می‌دادند. پس هر کس با دست خود با آنان پیکار کند مؤمن است، و هر کس با زبانش با آنان پیکار کند مؤمن است، و هر کس با قلبش با آنان پیکار کند مؤمن است؛ و پس از آن به اندازه دانه خردلی ایمان باقی نمی‌ماند.» ابورافع گفت: این حدیث را برای عبدالله بن عمر نقل کردم اما او آن را انکار کرد. سپس عبدالله بن مسعود آمد و در قنات اقامت گزید. عبدالله بن عمر مرا با خود همراه کرد تا به عیادت او برویم. من نیز با او رفتم و چون نشستیم، از ابن مسعود درباره این حدیث پرسیدم و او دقیقاً همان‌گونه که من برای ابن عمر نقل کرده بودم، آن را برایم بازگو کرد. صالح گفت: از ابورافع نیز روایتی مشابه نقل شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمنان هرکس به‌اندازه توان خود با دست، زبان یا دل با نادرستی‌ها مقابله می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
حَواریّون

شاگردان و یاوران وفاداری که از پیامبری پشتیبانی می‌کنند.

جانشینان

کسانی که پس از یاران وفادار می‌آیند؛ در اینجا منظور کسانی است که گفتار و کردارشان با یکدیگر سازگار نیست.

مقابله با دل

نادرستی را در دل ناپسند دانستن و با آن موافقت نکردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که ناپسند شمردن بدی بخشی از ایمان است و شیوه‌های آن با توجه به توان و مسئولیت افراد تفاوت دارد. اقدام عملی با دست به هیچ‌کس اجازه نامحدود برای به‌کارگیری زور نمی‌دهد؛ این کار به داشتن اختیار و صلاحیت بستگی دارد و نباید زیان بزرگ‌تری به بار آورد. کسی که نمی‌تواند به‌درستی دخالت کند، با حکمت سخن می‌گوید؛ و اگر این هم ممکن نباشد، بدی را در دل خود ناپسند می‌شمارد. سخن درباره نبودن ایمانی به اندازه دانه خردل، بر وخامتِ کنار گذاشتن حتی همین انکار درونی تأکید دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر صلاحیت داری و اقدام تو زیان بزرگ‌تری ایجاد نمی‌کند، با رفتاری مناسب با نادرستی مقابله کن.
  2. وقتی کسی را به‌خاطر رفتاری زیان‌بار تذکر می‌دهی، آرام و حکیمانه سخن بگو.
  3. اگر نمی‌توانی دخالت کنی یا سخن بگویی، دست‌کم در دل با بدی موافقت نکن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.