کتاب نماز مسافر · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1799

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز مسافر
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ رَقَدَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَيْقَظَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ وَهُوَ يَقُولُ ‏{‏ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لأُولِي الأَلْبَابِ‏}‏ فَقَرَأَ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَطَالَ فِيهِمَا الْقِيَامَ وَالرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ سِتَّ رَكَعَاتٍ كُلَّ ذَلِكَ يَسْتَاكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيَقْرَأُ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ ثُمَّ أَوْتَرَ بِثَلاَثٍ فَأَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا وَفِي لِسَانِي نُورًا وَاجْعَلْ فِي سَمْعِي نُورًا وَاجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا وَاجْعَلْ مِنْ خَلْفِي نُورًا وَمِنْ أَمَامِي نُورًا وَاجْعَلْ مِنْ فَوْقِي نُورًا وَمِنْ تَحْتِي نُورًا ‏.‏ اللَّهُمَّ أَعْطِنِي نُورًا ‏"‏

ترجمه

واصل بن عبدالاعلی به ما حدیث کرد، گفت: محمد بن فضیل از حصین بن عبدالرحمن، از حبیب بن ابی ثابت، از محمد بن علی بن عبدالله بن عباس، از پدرش و او از عبدالله بن عباس (رضی الله عنه) روایت کرده است که ایشان شبی را نزد رسول الله ﷺ سپری کردند. سپس پیامبر ﷺ بیدار شدند، مسواک زدند و وضو گرفتند در حالی که این آیه را می‌خواندند:

«همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین و آمد و شد شب و روز، نشانه‌هایی برای خردمندان است» (آل عمران: ۱۹۰). ایشان این آیات را تا پایان سوره خواندند. سپس برخاستند و دو رکعت نماز گزاردند و در آن قیام، رکوع و سجده را طولانی کردند. آنگاه بازگشتند و خوابیدند تا اینکه صدای نفسشان شنیده شد. ایشان این کار را سه بار تکرار کردند که مجموعاً شش رکعت شد؛ هر بار مسواک می‌زدند، وضو می‌گرفتند و این آیات را تلاوت می‌کردند. سپس سه رکعت وتر خواندند. چون مؤذن اذان گفت، ایشان برای نماز واجب خارج شدند و می‌فرمودند: «بارالها! در دلم نور قرار ده، در زبانم نور قرار ده، در شنوایی‌ام نور قرار ده، در بینایی‌ام نور قرار ده، پشت سرم نور قرار ده، پیش رویم نور قرار ده، بالای سرم نور قرار ده و زیر پایم نور قرار ده. بارالها! به من نور عطا فرما.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز شب، تدبر در قرآن و دعای نور را به هم پیوند داد.

توضیح واژه‌های دشوار
مسواک

چوب کوچک یا وسیله‌ای دیگر برای پاک کردن دندان‌ها و دهان.

وتر

نماز شب با تعداد فردی از رکعت‌ها؛ در اینجا سه رکعت.

نور

دعایی برای هدایت، روشنی و استواری در همهٔ جنبه‌های زندگی.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نماز شب فرصتی برای طولانی کردن قیام، رکوع و سجود فراهم می‌کند و آیات سورهٔ آل‌عمران به اندیشیدن دربارهٔ آفرینش خداوند فرامی‌خوانند. تکرار پاکیزگی با مسواک و وضو نشان‌دهندهٔ توجه به طهارت هنگام نماز است. به گفتهٔ شارحان، دعای نور دربرگیرندهٔ خواستِ هدایت در دل، گفتار، حواس و محیط زندگی انسان است. مذاهب فقهی نماز شب و وتر را عبادتی مستحب می‌دانند؛ اما دربارهٔ حکم فقهی وتر اختلاف نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای نماز شب و تلاوت با توجه قرآن وقت بگذارید، حتی اگر با بخشی کوتاه آغاز می‌کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.