Sahih Muslim، حدیث 2154
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو كُرَيْبٍآن را به مسلم روایت کرد
- 2أَبُو أُسَامَةَ
- 3هِشَامٍ
- 4أَبِيهِ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، يَرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَتْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ أَوْ بِذَنْبِهِ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ " . وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَ بَدْرٍ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ " إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ " . وَقَدْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ " إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ " . ثُمَّ قَرَأَتْ { إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى} { وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ} يَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ .
ابو کریب به ما حدیث کرد، ابو اسامه به ما حدیث کرد، از هشام، از پدرش، که گفت: نزد عایشه ذکر شد که ابن عمر حدیثی را به صورت مرفوع به پیامبر ﷺ نسبت داده و گفته است:
«همانا مرده در قبرش به خاطر گریه خانوادهاش عذاب میشود.» پس عایشه فرمود: «او اشتباه کرده است. رسول خدا ﷺ تنها فرمودند: همانا او به خاطر خطا یا گناه خودش عذاب میشود و خانوادهاش اکنون بر او میگریند.» این شبیه اشتباه دیگر اوست که گفت: رسول خدا ﷺ در روز بدر بر لب چاهی ایستادند که اجساد مشرکان کشته شده بدر در آن بود و ایشان آنچه را باید میگفتند به آنان فرمودند، یعنی: «آنان آنچه را من میگویم میشنوند.» در حالی که او اشتباه کرده بود؛ پیامبر ﷺ تنها فرمودند: «آنان اکنون دانستهاند که آنچه به ایشان میگفتم حق بود.» سپس عایشه این آیات را تلاوت کرد: {همانا تو نمیتوانی مردگان را بشنوی} و {و تو شنوا کننده کسانی که در قبرها هستند نیستی}، یعنی هنگامی که جایگاه خود را در آتش جهنم اختیار کنند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه روشن میکند که درگذشته بهسبب سوگواری دیگران مجازات نمیشود.
روایتی که مستقیماً به پیامبر ﷺ نسبت داده میشود.
ابراز اندوه با شیونکردن یکسان نیست؛ شیون شامل ناله و فریاد بلند در سوگواری است.
محل نبرد مشهور میان مسلمانان و مخالفان مکی.
عالمان کلاسیک این روایت را در کنار دیگر متون مربوط به شیون بررسی میکنند. عایشه میان گناه خود شخص و اندوه خویشاوندانش تفاوت میگذارد: انسان بیدرنگ مسئول رفتار دیگران نیست. عالمان با در نظر گرفتن هشدار درباره مجازات برای کسی که شیون را سفارش یا تشویق کرده، یا در زمان حیاتش با وجود توانایی آن را نهی نکرده، میان روایتها جمع میکنند. بنابراین، گریه معمولی از سر اندوه با شیون ممنوع یکسان نیست.
- با بازماندگان با مهربانی همدردی کنید و میان اشک معمولی و شیون بلند تفاوت بگذارید.
- بدون دلیل روشن، گناه رفتار کسی را به دیگری نسبت ندهید.
- پیش از نتیجهگیری، روایتهای مربوط به یک موضوع را با هم مقایسه کنید.
این روایت از همان بخش، سخن درباره مجازات بهسبب شیون بازماندگان را بررسی میکند و به مقایسه صورتهای مختلف روایت کمک میکند.
Sahih Muslim · #2153 (Sahih)این روایت نیز به گزارش مربوط به ابنعمر و توضیح عایشه درباره شیون میپردازد.
Sahih Muslim · #2155 (Sahih)این روایت در سند و بررسی محتواییِ اصلاح عایشه درباره درگذشته و سوگواری خانوادهاش اشتراک دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.