کتاب نماز جنازه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2165

روایت‌شده توسط Umm Atiyyah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز جنازه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm Atiyyah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ، - حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ، عَطِيَّةَ قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لاَ يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا‏}‏ ‏{‏ وَلاَ يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ‏}‏ قَالَتْ كَانَ مِنْهُ النِّيَاحَةُ ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ آلَ فُلاَنٍ فَإِنَّهُمْ كَانُوا أَسْعَدُونِي فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلاَ بُدَّ لِي مِنْ أَنْ أُسْعِدَهُمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ آلَ فُلاَنٍ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه، زهیر بن حرب و اسحاق بن ابراهیم برای ما حدیث کردند، همگی از ابومعاویه — زهیر گفت: محمد بن خازم برای ما حدیث کرد — عاصم از حفصه برای ما حدیث کرد، او از ام عطیه روایت می‌کند که گفت: هنگامی که این آیه نازل شد: {که چیزی را شریک الله قرار ندهند} و {در کار پسندیده تو را نافرمانی نکنند}، گریه و زاری بر میت نیز در آن گنجانده شده بود. او گفت: عرض کردم:

«ای رسول خدا! مگر خانواده فلانی، زیرا آنان در دوران جاهلیت با من همدردی کرده بودند، پس ناچارم که من نیز با آنان همدردی کنم.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «مگر خانواده فلانی.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

به ام‌عطیه اجازه داده شد به خانواده‌ای که پیش‌تر در سوگواری به او کمک کرده بودند، یاری برساند.

پیشینه و سبب بیان

ام‌عطیه نقل کرد که نوحه‌گری در بیعت زنان برای نافرمانی نکردن از پیامبر ﷺ در کارهای نیک گنجانده شده بود. او برای خانواده‌ای درخواست استثنا کرد که در دوران پیش از اسلام، هنگام نوحه‌گری به او کمک کرده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
نوحه‌گری

سوگواری بلند برای درگذشته، مانند سرودن مرثیه یا زاری و شیون.

بیعت زنان

پیمان وفاداری که زنان در آن، از جمله، متعهد می‌شدند برای خدا شریکی قرار ندهند و در کارهای نیک از پیامبر ﷺ نافرمانی نکنند.

دوران جاهلیت

دورهٔ پیش از اسلام که از آن با عنوان «الجاهلیة» یاد می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را در کنار متونی بررسی می‌کنند که نوحه‌گری را منع کرده‌اند. آنان اجازهٔ ام‌عطیه را استثنایی محدود برای خانوادهٔ یادشده می‌دانند، نه معافیتی عمومی از این منع. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت عموماً نوحه‌گری و آیین‌های زاری را حرام می‌دانند؛ اندوه طبیعی و گریه، تا وقتی با رفتارهای ممنوع همراه نباشد، مشمول این حکم نیست. این روایت همچنین نشان می‌دهد که پیمان اطاعت در کارهای نیک، به معنای اطاعت در امور حرام نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. با حضور، کمک‌های عملی و همدردی از بازماندگان حمایت کنید، بی‌آنکه در آیین‌های نوحه‌گری مشارکت کنید.
  2. در احکام دینی میان اشک و اندوه طبیعی، و نوحه‌گریِ همراه با رفتارهای ممنوع تفاوت بگذارید.
  3. کمک‌های پیشین و پیوندهای خانوادگی را در نظر بگیرید، اما در چارچوب آنچه از نظر دینی رواست بمانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.