کتاب نماز جنازه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2256

روایت‌شده توسط Aisha bint Abu Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز جنازه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha bint Abu Bakr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تُحَدِّثُ فَقَالَتْ أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَنِّي ‏.‏ قُلْنَا بَلَى ح. وَحَدَّثَنِي مَنْ، سَمِعَ حَجَّاجًا الأَعْوَرَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ، - رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ، بْنِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ قَالَ يَوْمًا أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنْ أُمِّي قَالَ فَظَنَنَّا أَنَّهُ يُرِيدُ أُمَّهُ الَّتِي وَلَدَتْهُ ‏.‏ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قُلْنَا بَلَى ‏.‏ قَالَ قَالَتْ لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِيَ الَّتِي كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِيهَا عِنْدِي انْقَلَبَ فَوَضَعَ رِدَاءَهُ وَخَلَعَ نَعْلَيْهِ فَوَضَعَهُمَا عِنْدَ رِجْلَيْهِ وَبَسَطَ طَرَفَ إِزَارِهِ عَلَى فِرَاشِهِ فَاضْطَجَعَ فَلَمْ يَلْبَثْ إِلاَّ رَيْثَمَا ظَنَّ أَنْ قَدْ رَقَدْتُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا وَانْتَعَلَ رُوَيْدًا وَفَتَحَ الْبَابَ فَخَرَجَ ثُمَّ أَجَافَهُ رُوَيْدًا فَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي وَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي ثُمَّ انْطَلَقْتُ عَلَى إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ انْحَرَفَ فَانْحَرَفْتُ فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ فَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ فَلَيْسَ إِلاَّ أَنِ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكِ يَا عَائِشُ حَشْيَا رَابِيَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ لاَ شَىْءَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَتُخْبِرِينِي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي ‏.‏ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ ‏"‏ فَأَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُ أَمَامِي ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَلَهَدَنِي فِي صَدْرِي لَهْدَةً أَوْجَعَتْنِي ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ مَهْمَا يَكْتُمِ النَّاسُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ جِبْرِيلَ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ فَنَادَانِي فَأَخْفَاهُ مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ فَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ وَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ وَظَنَنْتُ أَنْ قَدْ رَقَدْتِ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَكِ وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي فَقَالَ إِنَّ رَبَّكَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَأْتِيَ أَهْلَ الْبَقِيعِ فَتَسْتَغْفِرَ لَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ كَيْفَ أَقُولُ لَهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ قُولِي السَّلاَمُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَلاَحِقُونَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

و هارون بن سعید ایلی برایم حدیث کرد، عبدالله بن وهب برایمان حدیث کرد، ابن جریج به ما خبر داد، از عبدالله بن کثیر بن مطلب که او محمد بن قیس را شنید که گفت: عایشه را شنیدم که حدیث می‌کرد و فرمود: آیا برایتان از پیامبر ﷺ و از خودم سخن نگویم؟ گفتیم: آری. (ح) و کسی که حجاج اعور را شنیده بود برایم حدیث کرد — و این لفظ از اوست — گفت: حجاج بن محمد برایمان حدیث کرد، ابن جریج برایمان حدیث کرد، عبدالله — مردی از قریش — به من خبر داد از محمد بن قیس بن مخزومه بن مطلب که او روزی گفت: آیا برایتان از خودم و از مادرم سخن نگویم؟ گفت: پس گمان کردیم که منظورش مادر زاینده‌اش است. گفت: عایشه فرمود: آیا برایتان از خودم و از رسول خدا ﷺ سخن نگویم؟ گفتیم: آری. گفت: چون شب نوبت من بود که پیامبر ﷺ نزد من بودند، ایشان پهلو گرفتند، ردای خود را نهادند، نعلینشان را درآوردند و نزد پاهایشان گذاشتند و گوشه ازارشان را بر بستر گستردند و دراز کشیدند. درنگی نکردند جز به اندازه‌ای که گمان کردند من خوابیده‌ام، سپس آرام ردا برداشتند و آرام نعلین پوشیدند و در را گشودند و بیرون رفتند و آن را آرام بستند. پس من درع (پیراهن) خود را بر سر کردم و مقنعه پوشیدم و ازارم را محکم کردم و به دنبال ایشان راه افتادم تا اینکه به بقیع رسیدند. ایشان ایستادند و طولانی ایستادند، سپس سه بار دستانشان را بالا بردند، آنگاه بازگشتند و من نیز بازگشتم. ایشان تند رفتند و من نیز تند رفتم؛ ایشان دویدند و من نیز دویدم؛ ایشان شتاب کردند و من نیز شتاب کردم. اما من پیشی گرفتم و وارد خانه شدم و همین که دراز کشیدم، ایشان داخل شدند و فرمودند:

«ای عایشه، تو را چه شده که نفس‌نفس می‌زنی؟» گفتم: چیزی نیست. فرمودند: «حتماً باید به من بگویی، وگرنه لطیف خبیر (الله) مرا آگاه خواهد کرد.» گفتم: یا رسول الله! پدر و مادرم فدایت باد. سپس ماجرا را برایشان تعریف کردم. فرمودند: «پس آن سایه‌ای که پیش روی خود دیدم، تو بودی؟» گفتم: بله. آنگاه ضربه‌ای به سینه‌ام زدند که دردناک بود، سپس فرمودند: «آیا گمان کردی که الله و رسولش بر تو ستم خواهند کرد؟» گفت: هر چه مردم پنهان کنند، الله آن را می‌داند؛ بله. فرمودند: «همانا جبرئیل هنگامی که مرا دیدی نزد من آمد و مرا خواند و خود را از تو پنهان داشت. من پاسخ او را دادم و من نیز موضوع را از تو پنهان کردم، زیرا او بر تو وارد نشد در حالی که لباس‌هایت را درآورده بودی. گمان کردم خوابیده‌ای و نخواستم بیدارت کنم از بیم آنکه وحشت کنی. او گفت: پروردگارت تو را فرمان می‌دهد که نزد اهل بقیع بروی و برایشان آمرزش طلب کنی.» گفت: گفتم: یا رسول الله! چگونه برایشان دعا کنم؟ فرمودند: «بگو: السَّلامُ عَلَی أَهْلِ الدِّیارِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُسْلِمِینَ، وَیَرْحَمُ اللهُ الْمُسْتَقْدِمِینَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِینَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِکُمْ لَلاحِقُونَ (سلام بر اهل این دیار از مؤمنان و مسلمانان، و الله کسانی را که از ما پیشی گرفته‌اند و کسانی را که پس از ما آیند رحمت کند، و همانا ما ان‌شاءالله به شما ملحق خواهیم شد).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از بقیع دیدار کرد و از الله برای درگذشتگان آمرزش خواست.

توضیح واژه‌های دشوار
بقیع

گورستانی در مدینه که بسیاری از صحابه در آن دفن شده‌اند.

استغفار

از الله برای کسی آمرزش خواستن.

اهل الدیار

ساکنان قبرها؛ در اینجا منظور درگذشتگانِ مدفون در گورستان است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زیارت قبرها، سلام دادن به درگذشتگان و درخواست رحمت و آمرزش برای آنان از الله جایز و مستحب است. این روایت همچنین دعایی شایسته برای هنگام زیارت می‌آموزد. مذاهب فقهی زیارت قبرها و دعا برای درگذشتگان را می‌پذیرند؛ عبارت‌های دقیق دعا و برخی جزئیات عملی ممکن است میان مذاهب متفاوت باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با احترام به گورستان بروید و با دعای نقل‌شده به درگذشتگان سلام دهید.
  2. از الله برای خویشاوندان درگذشته و دیگر مسلمانان طلب رحمت و آمرزش کنید.
  3. زمانی آرام را برای عبادت انتخاب کنید و مزاحم دیگران در گورستان نشوید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.