کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2304

روایت‌شده توسط Abu Dharr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي، ذَرٍّ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَرَّةِ الْمَدِينَةِ عِشَاءً وَنَحْنُ نَنْظُرُ إِلَى أُحُدٍ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدًا ذَاكَ عِنْدِي ذَهَبٌ أَمْسَى ثَالِثَةً عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ إِلاَّ دِينَارًا أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ إِلاَّ أَنْ أَقُولَ بِهِ فِي عِبَادِ اللَّهِ هَكَذَا - حَثَا بَيْنَ يَدَيْهِ - وَهَكَذَا - عَنْ يَمِينِهِ - وَهَكَذَا - عَنْ شِمَالِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَشَيْنَا فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الأَكْثَرِينَ هُمُ الأَقَلُّونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ مِثْلَ مَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الأُولَى قَالَ ثُمَّ مَشَيْنَا قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ كَمَا أَنْتَ حَتَّى آتِيَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي - قَالَ - سَمِعْتُ لَغَطًا وَسَمِعْتُ صَوْتًا - قَالَ - فَقُلْتُ لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُرِضَ لَهُ - قَالَ - فَهَمَمْتُ أَنْ أَتَّبِعَهُ قَالَ ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَهُ ‏"‏ لاَ تَبْرَحْ حَتَّى آتِيَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْتَظَرْتُهُ فَلَمَّا جَاءَ ذَكَرْتُ لَهُ الَّذِي سَمِعْتُ - قَالَ - فَقَالَ ‏"‏ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَانِي فَقَالَ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی، ابوبکر بن ابی‌شیبه، ابن نمیر و ابوکریب همگی از ابومعاویه برای ما حدیث کردند — یحیی گفت: ابومعاویه به ما خبر داد — از اعمش، از زید بن وهب، از ابوذّر که گفت: شامگاهی در زمین سنگلاخی مدینه همراه پیامبر ﷺ راه می‌رفتم و به کوه احد نگاه می‌کردیم. رسول خدا ﷺ به من فرمودند:

«ای ابوذّر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله!» فرمودند: «دوست ندارم که احد برای من طلا شود و سه شب بگذرد در حالی که یک دینار از آن نزد من باقی مانده باشد، مگر یک دینار که برای پرداخت بدهی کنار بگذارم؛ بلکه آن را در میان بندگان خدا این‌گونه انفاق می‌کنم» — و با دست به پیش رو اشاره کردند — «و این‌گونه» — به سمت راست — «و این‌گونه» — به سمت چپ. راوی گفت: سپس به راه افتادیم و ایشان فرمودند: «ای ابوذّر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله!» فرمودند: «بی‌گمان پرمال‌ترین مردم در روز قیامت کم‌بهره‌ترین آنان هستند، مگر کسی که این‌گونه، این‌گونه و این‌گونه انفاق کند»، همانند بار اول. راوی گفت: باز به راه افتادیم و ایشان فرمودند: «ای ابوذّر، همین‌جا بمان تا نزد تو بازگردم.» راوی گفت: سپس رفتند تا از دیدگانم پنهان شدند. راوی گفت: صدایی و هیاهویی شنیدم. راوی گفت: با خود گفتم شاید رسول خدا ﷺ دچار حادثه‌ای شده باشند. راوی گفت: خواستم به دنبالشان بروم اما سخنشان را به یاد آوردم که فرمودند: «از جای خود تکان نخور تا نزد تو بیایم.» راوی گفت: پس منتظر ماندم. چون بازگشتند، آنچه شنیده بودم را برایشان بازگو کردم. راوی گفت: پس فرمودند: «آن جبرئیل بود که نزد من آمد و گفت: هر کس از امتت بدون شرک ورزیدن به خدا بمیرد، وارد بهشت خواهد شد.» راوی گفت: پرسیدم: «حتی اگر زنا یا دزدی کرده باشد؟» فرمودند: «حتی اگر زنا یا دزدی کرده باشد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ بخشندگی را می‌ستاید و توحید را با امید به بهشت پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
اُحُد

کوهی نزدیک مدینه که در این روایت دیده می‌شد.

دینار

سکه‌ای طلا؛ در اینجا منظور دارایی‌ای است که برای پرداخت بدهی کنار گذاشته شده بود.

بی‌آنکه چیزی را شریک خدا قرار دهد

تنها خدا را عبادت کند و هیچ‌کس یا هیچ‌چیز را شریک او نسازد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که دارایی وسیله‌ای برای انجام کارهای نیک است و بخشندگی فضیلتی بزرگ به شمار می‌آید. بدهکار می‌تواند به‌اندازه‌ای که برای پرداخت بدهی‌اش لازم است کنار بگذارد؛ پیامبر ﷺ صریحاً این استثنا را بیان می‌کند. وعدهٔ بهشت به کسی که با توحید از دنیا برود، از اهمیت گناهانی مانند زنا و دزدی نمی‌کاهد: این گناهان همچنان حرام‌اند و ممکن است موجب مجازات شوند. روایت بر رحمت خدا تأکید می‌کند و در عین حال، داوری نهایی دربارهٔ مردم را به او واگذار می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ابتدا آنچه را برای پرداخت بدهی‌ها و انجام تعهدات توافق‌شده لازم دارید کنار بگذارید.
  2. برای نیازمندان مرتباً کمک مالی در نظر بگیرید و خالصانه ببخشید؛ منتظر نمانید تا دارایی زیادی داشته باشید.
  3. گناهان را جدی بگیرید و از آن‌ها بازگردید؛ امید به رحمت خدا مجوز انجام کارهای حرام نیست.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.