کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2313

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عُذْرَةَ عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلَكَ مَالٌ غَيْرُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لاَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ فَجَاءَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَىْءٌ فَلأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَىْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَىْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ يَقُولُ فَبَيْنَ يَدَيْكَ وَعَنْ يَمِينِكَ وَعَنْ شِمَالِكَ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: لیث برای ما حدیث کرد؛ و محمد بن رُمح برای ما حدیث کرد و گفت: لیث از ابوالزبیر، از جابر به ما خبر داد که گفت: مردی از قبیله بنی‌عُذره غلام خود را تدبیر کرد (یعنی مقرر نمود که پس از مرگش آزاد شود). این خبر به رسول خدا ﷺ رسید. ایشان پرسیدند:

«آیا غیر از این غلام، مال دیگری داری؟» مرد پاسخ داد: «خیر.» پیامبر فرمودند: «چه کسی او را از من می‌خرد؟» نُعیم بن عبدالله عَدَوی او را به قیمت هشتصد درهم خرید و پول را نزد رسول خدا ﷺ آورد. ایشان پول را به آن مرد بازگرداندند و سپس فرمودند: «از خودت آغاز کن و بر خودت انفاق نما. اگر چیزی باقی ماند، برای خانواده‌ات باشد. اگر پس از خانواده چیزی باقی ماند، برای خویشاوندانت باشد. و اگر پس از خویشاوندان چیزی باقی ماند، این‌گونه و این‌گونه (انفاق کن)» — یعنی به جلو، راست و چپ اشاره کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیش از بخشش داوطلبانه، نخست هزینه‌های زندگی خود و خانواده‌ات را تأمین کن.

توضیح واژه‌های دشوار
آزاد شدن پس از مرگ او

برده پس از درگذشت مالک خود آزاد می‌شد؛ بنابراین آزادی او فوری نبود.

درهم

سکه‌ای نقره‌ای که در آن زمان به‌عنوان پول رایج استفاده می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شخص باید ابتدا هزینه‌های ضروری زندگی خود و تأمین الزامی خانواده‌اش را فراهم کند. پس از آن، نوبت خویشاوندان و دیگر دریافت‌کنندگان صدقهٔ مستحب می‌رسد. روایت همچنین تأکید می‌کند که نباید چنان بخشید که خود شخص یا کسانی که مسئولیتشان را بر عهده دارد، بی‌سرپرست و بی‌تأمین بمانند. فقیهان با توجه به تکالیف و شرایط بخشنده، دربارهٔ ترتیب دقیق و دامنهٔ این اولویت‌ها بحث می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ابتدا برای هزینه‌های ضروری و تأمین خانواده‌ات بودجه‌ای واقع‌بینانه تنظیم کن.
  2. پس از انجام تعهداتت، به خویشاوندان و دیگران صدقهٔ مستحب بده.
  3. پیش از تصمیم مالی بزرگی که ممکن است بر خانواده‌ات اثر بگذارد، مشورت بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.