Sahih Muslim، حدیث 2313
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عُذْرَةَ عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ " أَلَكَ مَالٌ غَيْرُهُ " . فَقَالَ لاَ . فَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي " . فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ فَجَاءَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَىْءٌ فَلأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَىْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَىْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا " . يَقُولُ فَبَيْنَ يَدَيْكَ وَعَنْ يَمِينِكَ وَعَنْ شِمَالِكَ .
قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: لیث برای ما حدیث کرد؛ و محمد بن رُمح برای ما حدیث کرد و گفت: لیث از ابوالزبیر، از جابر به ما خبر داد که گفت: مردی از قبیله بنیعُذره غلام خود را تدبیر کرد (یعنی مقرر نمود که پس از مرگش آزاد شود). این خبر به رسول خدا ﷺ رسید. ایشان پرسیدند:
«آیا غیر از این غلام، مال دیگری داری؟» مرد پاسخ داد: «خیر.» پیامبر فرمودند: «چه کسی او را از من میخرد؟» نُعیم بن عبدالله عَدَوی او را به قیمت هشتصد درهم خرید و پول را نزد رسول خدا ﷺ آورد. ایشان پول را به آن مرد بازگرداندند و سپس فرمودند: «از خودت آغاز کن و بر خودت انفاق نما. اگر چیزی باقی ماند، برای خانوادهات باشد. اگر پس از خانواده چیزی باقی ماند، برای خویشاوندانت باشد. و اگر پس از خویشاوندان چیزی باقی ماند، اینگونه و اینگونه (انفاق کن)» — یعنی به جلو، راست و چپ اشاره کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیش از بخشش داوطلبانه، نخست هزینههای زندگی خود و خانوادهات را تأمین کن.
برده پس از درگذشت مالک خود آزاد میشد؛ بنابراین آزادی او فوری نبود.
سکهای نقرهای که در آن زمان بهعنوان پول رایج استفاده میشد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که شخص باید ابتدا هزینههای ضروری زندگی خود و تأمین الزامی خانوادهاش را فراهم کند. پس از آن، نوبت خویشاوندان و دیگر دریافتکنندگان صدقهٔ مستحب میرسد. روایت همچنین تأکید میکند که نباید چنان بخشید که خود شخص یا کسانی که مسئولیتشان را بر عهده دارد، بیسرپرست و بیتأمین بمانند. فقیهان با توجه به تکالیف و شرایط بخشنده، دربارهٔ ترتیب دقیق و دامنهٔ این اولویتها بحث میکنند.
- ابتدا برای هزینههای ضروری و تأمین خانوادهات بودجهای واقعبینانه تنظیم کن.
- پس از انجام تعهداتت، به خویشاوندان و دیگران صدقهٔ مستحب بده.
- پیش از تصمیم مالی بزرگی که ممکن است بر خانوادهات اثر بگذارد، مشورت بگیر.
این روایت صحیح از جابر نیز دربارهٔ مردی است که بردهاش را پس از مرگ خود آزاد کرده بود و بدینترتیب زمینهٔ ماجرا را روشن میکند.
Sahih Muslim · #2315 (Sahih)روایت ابوطَلحه نشان میدهد که یکی از صحابه چگونه بخشی از دارایی خود را در راه صدقه بخشید و با موضوع بخشش مسئولانه پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.