کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2355

روایت‌شده توسط Abu Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ ‏.‏ قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ - قَالَ - فَتَصَدَّقَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ - قَالَ - وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِشَىْءٍ أَكْثَرَ مِنْهُ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا وَمَا فَعَلَ هَذَا الآخَرُ إِلاَّ رِيَاءً فَنَزَلَتْ ‏{‏ الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ‏}‏ وَلَمْ يَلْفِظْ بِشْرٌ بِالْمُطَّوِّعِينَ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن معین برایم حدیث کرد، غندر برایمان حدیث کرد، شعبه برایمان حدیث کرد. و بشر بن خالد نیز آن را برایم روایت نمود — و این لفظ از اوست — محمد یعنی ابن جعفر از شعبه، او از سلیمان، او از ابی وائل، و او از ابی مسعود خبر داد که گفت: به ما دستور داده شد که صدقه بدهیم. گفت: ما در آن زمان کارگری می‌کردیم. سپس ابوعقیل نیم صاع صدقه داد. آنگاه مردی آمد و بیشتر از آن آورد. پس منافقان گفتند: همانا الله از صدقهٔ این شخص بی‌نیاز است و آن دیگری نیز جز برای ریاکاری چنین نکرده است. بدین ترتیب این آیه نازل شد: {کسانی که مؤمنانی را که داوطلبانه صدقه می‌دهند و همچنین کسانی را که جز حاصل تلاش خود چیزی نمی‌یابند، سرزنش می‌کنند}. اما بشر واژهٔ «المطوّعین» را تلفظ نکرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

منافقان هم کمک‌های کوچک و هم کمک‌های بزرگ را به تمسخر می‌گرفتند و به بخشندگان بدگمان بودند.

پیشینه و سبب بیان

ابومسعود نقل می‌کند که به مؤمنان فرمان داده شد صدقه بدهند. ابوعقیل نیم صاع داد، در حالی که شخص دیگری مقدار بیشتری بخشید. منافقان کمک نخست را کوچک شمردند و بخشندهٔ دوم را به ریاکاری متهم کردند. سپس آیه‌ای دربارهٔ کسانی نازل شد که مؤمنان را به‌خاطر انفاقشان مسخره می‌کنند (قرآن، ۹:۷۹).

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش یا کمک مالی داوطلبانه برای خشنودی خدا.

نیم صاع

نیم صاع پیمانه‌ای تاریخی برای غله یا خوراکی است؛ مقدار دقیق آن بسته به پیمانهٔ مورد استفاده متفاوت است.

ریا

کاری را برای دیده‌شدن و ستایش مردم انجام دادن، نه با اخلاص برای خدا.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک آیهٔ یادشده را با قرآن، ۹:۷۹ مرتبط می‌دانند: منافقان هم بخشش اندکِ فردی کم‌بضاعت را خوار شمردند و هم به بخشش بزرگ‌تر بدگمان شدند. این روایت می‌آموزد که ارزش کمک فقط با مقدار آن سنجیده نمی‌شود و نباید بدون آگاهی، نیت‌های پنهان به دیگران نسبت داد. در عین حال، عالمان تأکید می‌کنند که اخلاص اهمیت دارد و ریا می‌تواند از پاداش عمل بکاهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. به اندازهٔ توان خود ببخش و کمک کوچک را ناچیز مشمار؛ نزد خدا تلاشی که پشت آن است نیز اهمیت دارد.
  2. پیش از بخشیدن، نیت خود را بررسی کن و خشنودی خدا را بجوی، نه ستایش مردم را.
  3. بدون دلیل، ریاکاری یا نیت بد به دیگران نسبت نده.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.