کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2436

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسُ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ أُنَاسًا، مِنَ الأَنْصَارِ قَالُوا يَوْمَ حُنَيْنٍ حِينَ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ مَا أَفَاءَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْطِي رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ الْمِائَةَ مِنَ الإِبِلِ فَقَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ ‏.‏ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَحُدِّثَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قَوْلِهِمْ فَأَرْسَلَ إِلَى الأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ فُقَهَاءُ الأَنْصَارِ أَمَّا ذَوُو رَأْيِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمْ يَقُولُوا شَيْئًا وَأَمَّا أُنَاسٌ مِنَّا حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ قَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنِّي أُعْطِي رِجَالاً حَدِيثِي عَهْدٍ بِكُفْرٍ أَتَأَلَّفُهُمْ أَفَلاَ تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالأَمْوَالِ وَتَرْجِعُونَ إِلَى رِحَالِكُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لَمَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَضِينَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَثَرَةً شَدِيدَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي عَلَى الْحَوْضِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا سَنَصْبِرُ ‏.‏

ترجمه

حرملة بن یحیی تجیبی برایم حدیث کرد، عبدالله بن وهب به ما خبر داد، یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، و انس بن مالک مرا خبر داد که در روز حنین، هنگامی که خداوند اموال هوازن را به عنوان غنیمت به رسولش بخشید، گروهی از انصار گفتند: رسول الله ﷺ شروع به دادن صد شتر به مردانی از قریش کردند. پس آنان گفتند:

«خدا رسول الله ﷺ را بیامرزد، به قریش می‌بخشد و ما را رها می‌کند، در حالی که شمشیرهایمان از خونشان چکه می‌کند.» انس بن مالک گفت: این سخنشان به رسول الله ﷺ رسید، پس ایشان کسی را نزد انصار فرستادند و آنان را در خیمه‌ای چرمین گرد آوردند. چون جمع شدند، رسول الله ﷺ نزدشان آمدند و فرمودند: «این چه سخنی است که درباره شما به من رسیده است؟» دانایان انصار عرض کردند: «ای رسول خدا، اما صاحبان رأی و اندیشه ما چیزی نگفتند، ولی جوانانی کم‌سن‌وسال در میان ما هستند که گفتند: خدا رسول الله ﷺ را بیامرزد، به قریش می‌بخشد و ما را رها می‌کند، در حالی که شمشیرهایمان از خونشان آغشته است.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «من به مردانی می‌بخشم که تازه از کفر خارج شده‌اند تا دل‌هایشان را الفت دهم. آیا راضی نیستید که مردم با اموال بروند و شما با رسول الله به خانه‌هایتان بازگردید؟ سوگند به خدا، آنچه شما با آن بازمی‌گردید بهتر از آن چیزی است که آنان بازمی‌گردند.» عرض کردند: «بله ای رسول خدا، راضی شدیم.» فرمودند: «پس از این تبعیض‌های شدیدی خواهید دید، پس صبر کنید تا خدا و رسولش را ملاقات کنید، زیرا من بر حوض (کوثر) خواهم بود.» گفتند: «صبر خواهیم کرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

انصار رضایت و شکیبایی را بر سهم مادی بیشتر ترجیح دادند.

پیشینه و سبب بیان

پس از نبرد حنین، پیامبر ﷺ غنایم هوازن را تقسیم کرد و برای جلب دل‌های کسانی که مدت کوتاهی پیش مسلمان شده بودند، عطایای بزرگی به آنان داد. وقتی برخی از جوانان انصار احساس کردند سهمشان نادیده گرفته شده است، پیامبر آنان را گرد آورد و هدف خود را توضیح داد.

توضیح واژه‌های دشوار
هوازن

قبیله‌ای عرب که در رویدادهای مربوط به حنین نقش داشت؛ غنایمی که حدیث از آن سخن می‌گوید از آنان بود.

حنین

محلی که در سال هشتم هجری نبردی در آن رخ داد.

جلب دل‌های آنان به اسلام

نزدیک‌کردن مردم به اسلام و تقویت پیوندشان با آن از راه حمایت و بخشندگی.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که رهبر می‌تواند منابع را بر پایهٔ نیاز و مصلحت عمومی تقسیم کند و موظف نیست به همه به یک اندازه ببخشد. عطایای بزرگ برای پیوند دادن تازه‌مسلمانان به اسلام بود. این حدیث همچنین اخلاص انصار را می‌ستاید: هنگامی که پیامبر ﷺ دلیل انتخاب خود را توضیح داد، آنان به نزدیکی او خشنود شدند و پند او به شکیبایی را پذیرفتند. شکیبایی آنان به معنای تأیید ستم نیست؛ این روایت دربارهٔ تقسیم غنایم و تدبیر پیامبر ﷺ است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از آنکه نتیجه‌ای نابرابر را نشانهٔ طردشدن بدانید، دربارهٔ هدف و شرایط تقسیم پرس‌وجو کنید.
  2. رهبران می‌توانند حمایت را در جایی به کار گیرند که به مصلحت جامعه باشد؛ چنین تصمیم‌هایی را آشکارا و محترمانه توضیح دهید.
  3. به آنچه دریافت کرده‌اید خشنود باشید و شکیبایی پیشه کنید، بی‌آنکه نگرانی‌هایتان را به شکلی آزاردهنده بیان کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.