کتاب زیارت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2879

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Ujra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زیارت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Ujra

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ‏}‏ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ ادْنُهْ ‏"‏ ‏.‏ فَدَنَوْتُ فَقَالَ ‏"‏ ادْنُهْ ‏"‏ ‏.‏ فَدَنَوْتُ ‏.‏ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَأَظُنُّهُ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَمَرَنِي بِفِدْيَةٍ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ مَا تَيَسَّرَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی برای ما حدیث کرد، ابن ابی عدی برای ما حدیث کرد، از ابن عون، از مجاهد، از عبدالرحمن بن ابی لیلی، از کعب بن عُجره رضی الله عنه که فرمود: این آیه در شأن من نازل شد: {پس هر کس از شما بیمار باشد یا در سر خود رنجی داشته باشد، باید فدیه‌ای به صورت روزه یا صدقه یا قربانی بپردازد.} او گفت: نزد ایشان (پیامبر ﷺ) رفتم، فرمودند:

«نزدیک بیا.» پس نزدیک شدم. دوباره فرمودند: «نزدیک بیا.» باز هم نزدیک شدم. سپس رسول الله ﷺ پرسیدند: «آیا حشرات موذی تو را آزار می‌دهند؟» ابن عون می‌گوید: «گمانم پاسخ داد: بله.» او گفت: «سپس ایشان مرا به پرداخت فدیه امر کردند؛ یا روزه گرفتن، یا صدقه دادن، و یا قربانی کردن به اندازه توان.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که در حج به‌سبب شپش سر دچار آزار شود، می‌تواند فدیه بپردازد.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن عجره در هنگام حج از آفت‌های سر رنج می‌برد. در ارتباط با وضعیت او، آیهٔ مربوط به فدیه در صورت بیماری یا آزار سر نازل شد؛ پیامبر ﷺ او را به کفارهٔ بیان‌شده در آن راهنمایی کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
فدیه

جبرانی مقرر که وقتی کسی به دلیلی موجه نمی‌تواند حکمی را در حج رعایت کند، بر عهدهٔ اوست.

نُسُک

عمل قربانی؛ در اینجا ذبح حیوان قربانی به‌عنوان جبران.

آفت‌ها

حشرات یا انگل‌های موجود در مو که باعث خارش یا آزار می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که حاجی‌ای که به‌سبب بیماری یا آزار سر ناچار به تراشیدن موی خود شود، باید فدیه بدهد. سه صورت یادشده عبارت‌اند از روزه، صدقه و قربانی؛ توضیح مشهور آیات و روایات مربوط، آن‌ها را سه روز روزه، اطعام شش نیازمند یا ذبح حیوان قربانی مشخص می‌کند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط دقیق و چگونگی انجام آن بحث کرده‌اند، اما اصل رخصت و جبران در چنین عذر موجهی را می‌پذیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر در حج دچار آزار شدید شدید، پیش از تغییر دادن حکمی عبادی از فردی آگاه راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.