کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 310

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ، مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلاَ وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامٍ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِيَ قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَلاَّ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنَ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ ‏.‏ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابو طاهر برایم حدیث کرد و گفت: ابن وهب به من خبر داد، از مالک بن انس، از ثور بن زید دؤلی، از سالم ابوالغیث (مولای ابن مطیع)، از ابوهریره. (در سندی دیگر): و قتیبة بن سعید برایمان حدیث کرد — و این حدیث اوست — عبدالعزیز (یعنی پسر محمد) برایمان حدیث کرد، از ثور، از ابوالغیث، از ابوهریره که گفت: همراه پیامبر ﷺ به سوی خیبر حرکت کردیم و خداوند ما را پیروز گردانید. طلا یا نقره‌ای غنیمت نبردیم، بلکه اسباب، غذا و لباس به دست آوردیم. سپس به سمت دره‌ای روانه شدیم. همراه رسول الله ﷺ غلامی بود که مردی از قبیله جذام به نام رفاعة بن زید از بنی ضبیب او را به ایشان هدیه داده بود. چون در دره فرود آمدیم، غلامِ رسول الله ﷺ برخاست تا پالان شترش را باز کند که تیری به او اصابت کرد و باعث مرگش شد. گفتیم: ای رسول خدا! گوارایش باد شهادت. رسول الله ﷺ فرمودند:

«هرگز نه! سوگند به آنکه جان محمد در دست اوست، آن شمل (عبای کوچک) که روز خیبر از غنایم برداشت و در تقسیم غنایم نصیب او نشده بود، اکنون همچون آتش بر او زبانه می‌کشد.» راوی گوید: مردم سخت هراسیدند. آنگاه مردی با یک یا دو بند کفش آمد و عرض کرد: ای رسول خدا! این را روز خیبر برداشتم. رسول الله ﷺ فرمودند: «یک بند کفش از آتش، یا دو بند کفش از آتش.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

غنیمت جنگی‌ای که به‌ناحق برداشته شده، حتی پس از مرگ فرد نیز مسئولیتی سنگین به شمار می‌رود.

توضیح واژه‌های دشوار
خیبر

منطقه‌ای واحه‌ای و دارای دژ که مسلمانان در زمان پیامبر ﷺ به آن لشکرکشی کردند.

غنیمت جنگی

اموالی که در جریان لشکرکشی به دست می‌آمد و باید طبق احکام اسلامی تقسیم می‌شد.

بند صندل

بندی که صندل را به پا محکم می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله امام نووی، از این روایت نتیجه می‌گیرند که پنهان‌کردن غنیمت بدون اجازه، گناهی بزرگ است؛ حتی اگر آن چیز، شیئی کوچک باشد. این هشدار تأکید می‌کند که شهادتِ آشکارِ فرد، مجوزی نیست تا درباره حساب‌وکتاب نهایی او نزد خداوند داوری کنیم. مذاهب فقهی بر حرام‌بودن تصاحب ناحق غنیمت اتفاق‌نظر دارند؛ جزئیات احکام تقسیم و جبران نیز با توجه به منابع گسترده‌تر بررسی می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. مالی را که به یک جامعه یا شخص دیگری تعلق دارد، تصاحب نکنید؛ حتی اگر چیز کوچکی باشد.
  2. اگر درباره مالکیت یا تقسیم تردید دارید، اجازه بگیرید و توافق‌ها را روشن ثبت کنید.
  3. درباره جایگاه نهایی فرد نزد خداوند، تنها بر پایه آنچه آشکار است داوری نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.