کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 330

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ، مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ‏}‏ قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَىْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا‏}‏ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ ‏{‏ رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا‏}‏ - قَالَ قَدْ فَعَلْتُ ‏{‏ وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلاَنَا‏}‏ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه، ابوکریب و اسحاق بن ابراهیم به ما حدیث کردند — این لفظ از ابوبکر است؛ اسحاق گفت: به ما خبر داد، و دو نفر دیگر گفتند: به ما حدیث کرد — وکیع، از سفیان، او از آدم بن سلیمان (مولای خالد)، که گفت: شنیدم سعید بن جبیر از ابن عباس روایت می‌کند که گفت: چون این آیه نازل شد: {و اگر آنچه در دل‌هایتان هست آشکار کنید یا پنهان دارید، خدا شما را به خاطر آن محاسبه خواهد کرد}، چنان ترسی در دل‌هایشان راه یافت که پیش از آن هرگز نیافته بودند. سپس پیامبر ﷺ فرمود:

«بگویید: شنیدیم و اطاعت کردیم و تسلیم شدیم.» راوی گفت: آنگاه خدا ایمان را در دل‌هایشان افکند و خداوند متعال این آیه را نازل کرد: {خداوند هیچ کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمی‌کند. هر خیری که کسب کند به سود اوست و هر شری که کسب کند به زیان اوست. پروردگارا، اگر فراموش کنیم یا خطا ورزیم ما را مؤاخذه مکن}. خداوند فرمود: «چنین کردم.» {پروردگارا، باری بر ما مگذار همچنان که بر پیشینیان ما گذاشتی} — خداوند فرمود: «چنین کردم.» {و ما را ببخش و بر ما رحم کن، تویی مولای ما} — خداوند فرمود: «چنین کردم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمنان فرمان خدا را پذیرفتند و درباره مسئولیت خود آرامش یافتند.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که آیه مربوط به بازخواست از آنچه در درون انسان‌هاست (قرآن ۲:۲۸۴) نازل شد، صحابه بسیار نگران شدند. پیامبر ﷺ به آنان آموخت که با ایمان و تسلیم پاسخ دهند. سپس آیه ۲:۲۸۶ نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
شنیدیم و اطاعت کردیم

مؤمنان هدایت خدا را می‌پذیرند و می‌کوشند به آن عمل کنند.

آنچه به دست آورده است

آنچه شخص بر اثر انتخاب‌ها و اعمال خود بر عهده می‌گیرد.

بار

تکلیف یا آزمایشی سنگین که بر کسی نهاده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که این آیات مسئولیت را روشن می‌کنند: خدا هیچ‌کس را بیش از توانش مکلف نمی‌کند و مردم را بر اساس آنچه به دست می‌آورند بازخواست می‌کند. دعاهای قرآن ۲:۲۸۶ به مؤمنان می‌آموزند که از خدا آمرزش، رحمت و آسانی بخواهند. عبارت «این کار را انجام دادم» پذیرش این دعاها را تأیید می‌کند. این حدیث اطاعت و توکل را می‌ستاید، بی‌آنکه معنایش این باشد که افکار ناخواسته همانند اعمال آگاهانه‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر انجام فرمانی برایت دشوار است، به‌جای رد کردن هدایت، دانش بجوی و از خدا یاری بخواه.
  2. با دعاهای قرآن ۲:۲۸۶ مرتب از خدا آمرزش و رحمت بخواه.
  3. بر انتخاب‌ها و اعمال آگاهانه تمرکز کن؛ نگذار افکار ناخواسته بی‌دلیل تو را به ناامیدی بکشانند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.