کتاب زیارت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3305

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زیارت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنِ الْوَلِيدِ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، - حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، - هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ بَعْدِي فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُفْدَى وَإِمَّا أَنْ يُقْتَلَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي قُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ أَبُو شَاهٍ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الْوَلِيدُ فَقُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

زُهَیر بن حَرب و عُبَیدالله بن سَعید هر دو از وَلید برایم حدیث کردند — زُهَیر گفت: وَلید بن مُسلِم برایمان حدیث کرد — اَوْزاعی برایمان حدیث کرد، یَحیی بن أبی کَثِیر برایم حدیث کرد، أبوسَلَمه — که پسر عَبْدُالرَّحْمَن است — برایم حدیث کرد، أبُوهُرَیرَه برایم حدیث کرد و گفت: چون خداوند عزوجل مکه را به دست رسول الله ﷺ گشود، ایشان در میان مردم ایستادند و خدا را سپاس و ستایش کردند، سپس فرمودند:

«همانا خداوند فیلان را از مکه بازداشت و رسول خود و مؤمنان را بر آن چیره ساخت. این شهر پیش از من برای هیچ‌کس حلال نبوده و تنها ساعتی از روز برای من حلال گردیده است و پس از من نیز برای هیچ‌کس حلال نخواهد شد. پس نه شکار آن را بگریزانید، نه خارهایش را بکنید و برداشتن چیزِ افتاده‌ای جایز نیست مگر برای کسی که با اعلام عمومی صاحبش را بجوید. و هر کس خویشاوندش کشته شود، اختیار یکی از دو راه را دارد: یا دیه بگیرد یا قصاص کند.» عباس عرض کرد: «به جز گیاه اِذْخِر، ای رسول خدا! زیرا ما آن را در گورها و خانه‌هایمان به کار می‌بریم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «به جز اِذْخِر.» سپس مردی یمنی به نام أبوشاه برخاست و گفت: «ای رسول خدا! برای من بنویسید.» رسول الله ﷺ فرمودند: «برای أبوشاه بنویسید.» وَلید گفت: از اَوْزاعی پرسیدم منظور او از «ای رسول خدا! برای من بنویسید» چه بود؟ گفت: همین خطبه‌ای که از رسول الله ﷺ شنیده بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حرم مکه از حیوانات وحشی، گیاهان و اشیای گمشده محافظت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ این خطبه را پس از فتح مکه ایراد کرد. عباس برای گیاه اِذخِر استثنا خواست، زیرا برای قبرها و خانه‌ها به آن نیاز بود؛ پیامبر ﷺ این استثنا را پذیرفت. سپس ابو شاه خواست که خطبه را مکتوب کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
اِذخِر

نوعی علف خوشبو که در مکه، از جمله برای قبرها و خانه‌ها، استفاده می‌شد.

شیء پیدا‌شده

مال گمشده‌ای که در حرم فقط برای یافتن صاحبش و اعلام پیدا شدن آن می‌توان برداشت.

قصاص

مجازات قانونی قتل؛ متن همچنین دیه را به‌عنوان گزینه‌ای دیگر مطرح می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حرم مکه از حرمت و حفاظت ویژه‌ای برخوردار است: شکار حیوانات وحشی و از بین بردن گیاهان خودرو در آن ممنوع است، جز استثنای یادشده درباره اِذخِر. شیء پیدا‌شده را نمی‌توان برای استفاده شخصی برداشت، اما برداشتن آن به قصد یافتن صاحبش جایز است. فقیهان جزئیات احکام دیه و قصاص را در چارچوب گسترده‌تر احکام شریعت اسلامی بررسی می‌کنند؛ قصاص را نمی‌توان خودسرانه اجرا کرد. این خطبه همچنین نشان می‌دهد که به درخواست دیگران می‌توان دانش را مکتوب کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. شیء پیدا‌شده در مکه را برای استفاده شخصی برندارید؛ پیدا شدن آن را اعلام کنید تا صاحبش بتواند آن را پس بگیرد.
  2. از حیوانات و گیاهان در مناطق مقدس محافظت کنید و به استثناهایی که احکام دینی صریحاً اجازه می‌دهند پایبند باشید.
  3. دانش مهم را با دقت ثبت کنید و درستی متن نوشته‌شده را بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.