کتاب زیارت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3306

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زیارت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا أَبَا هُرَيْرَةَ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى
  3. 3شَيْبَانَ
  4. 4يَحْيَى
  5. 5أَبُو سَلَمَةَ
  6. 6أَبَا هُرَيْرَةَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ يَحْيَى، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ إِنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي وَلَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ بَعْدِي أَلاَ وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنَ النَّهَارِ أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لاَ يُخْبَطُ شَوْكُهَا وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلاَ يَلْتَقِطُ سَاقِطَتَهَا إِلاَّ مُنْشِدٌ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْطَى - يَعْنِي الدِّيَةَ - وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن منصور برایم حدیث کرد، عبیدالله بن موسی ما را خبر داد، از شیبان، از یحیی، ابوسلمه مرا خبر داد که شنید ابوهُریره می‌گفت: همانا قبیله خزاعه در سال فتح مکه، مردی از بنی لیث را به خونخواهی یکی از خودشان که بنی لیث کشته بود، به قتل رساندند. این خبر به رسول خدا ﷺ رسید؛ ایشان بر مرکب خود سوار شدند و خطبه خواندند و فرمودند:

«همانا الله عزوجل فیل را از مکه بازداشت و رسولش و مؤمنان را بر آن مسلط گردانید. آگاه باشید که مکه پیش از من برای کسی حلال نبوده و پس از من نیز برای کسی حلال نخواهد بود. آگاه باشید که تنها ساعتی از روز برای من حلال شد. آگاه باشید که همین اکنون حرمت آن برقرار است؛ خارهایش چیده نشود، درختانش قطع نگردد و اشیای افتاده‌اش برداشته نشود مگر توسط کسی که بخواهد آن را اعلام کند. و هرکس که خویشاوندش کشته شود، میان دو انتخاب مخیر است: یا دیه بگیرد یا قصاص کند.» راوی گفت: سپس مردی از اهل یمن به نام ابوشاه آمد و گفت: «ای رسول خدا! برایم بنویسید.» ایشان فرمودند: «برای ابوشاه بنویسید.» مردی از قریش گفت: «به جز گیاه اذخر، زیرا ما آن را در خانه‌ها و قبرهایمان به کار می‌بریم.» پس رسول خدا ﷺ فرمودند: «به جز اذخر.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مکه همچنان حرم است؛ پیامبر ﷺ همچنین احکام مربوط به خون‌خواهی را روشن کرد.

پیشینه و سبب بیان

در سال فتح مکه، افرادی از قبیلهٔ خزاعه در انتقام قتلی پیشین، مردی از بنی‌لیث را کشتند. هنگامی که این ماجرا به پیامبر ﷺ گزارش شد، ایشان دربارهٔ حرمت مکه و انتخاب میان خون‌بها و قصاص سخنرانی کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
خون‌بها (دیه)

جبران مالیِ تعیین‌شده در شرع که به بازماندگان کسی که به ناحق کشته شده است پرداخت می‌شود.

قصاص

مجازاتی قضایی که در پروندهٔ قتل، بر اساس شریعت اسلامی قابل اجراست.

اِذخِر

گیاهی که در مکه، از جمله برای مصارف خانگی و قبرها، استفاده می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مکه همواره حرم است: گیاهان آن را نباید برید و اشیای پیدا‌شده را باید اعلام کرد تا صاحبشان بتواند آن‌ها را پس بگیرد. استثنا شدن اِذخِر نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ نیاز مشخصی را در نظر گرفتند. بخش مربوط به قتل، در چارچوب روند قانونی، حق انتخاب میان خون‌بها و قصاص را به بازماندگان می‌دهد؛ این حکم به هیچ‌کس اجازهٔ اجرای خودسرانهٔ عدالت نمی‌دهد. عالمان این احکام را در چارچوب شریعت اسلامی بررسی می‌کنند و تأکید دارند که اجازهٔ ویژه و موقت پیامبر ﷺ برای جنگ در هنگام فتح، مجوزی عمومی برای جنگ در مکه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. به احکام ویژهٔ مکه احترام بگذارید و به گیاهان و درختان آن آسیب نرسانید.
  2. شیء پیدا‌شده را تحویل دهید یا پیدا شدنش را اعلام کنید تا صاحب آن بتواند آن را پس بگیرد.
  3. پروندهٔ قتل را شخصاً حل‌وفصل نکنید؛ اجرای قصاص یا پرداخت خون‌بها باید از راه مراجع قضایی صالح و مطابق قانون انجام شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.