کتاب زیارت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3336

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زیارت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ وُهَيْبٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي، إِسْحَاقَ أَنَّهُ حَدَّثَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، مَوْلَى الْمَهْرِيِّ أَنَّهُ أَصَابَهُمْ بِالْمَدِينَةِ جَهْدٌ وَشِدَّةٌ وَأَنَّهُ أَتَى أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَقَالَ لَهُ إِنِّي كَثِيرُ الْعِيَالِ وَقَدْ أَصَابَتْنَا شِدَّةٌ فَأَرَدْتُ أَنْ أَنْقُلَ عِيَالِي إِلَى بَعْضِ الرِّيفِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ لاَ تَفْعَلِ الْزَمِ الْمَدِينَةَ فَإِنَّا خَرَجْنَا مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - أَظُنُّ أَنَّهُ قَالَ - حَتَّى قَدِمْنَا عُسْفَانَ فَأَقَامَ بِهَا لَيَالِيَ فَقَالَ النَّاسُ وَاللَّهِ مَا نَحْنُ هَا هُنَا فِي شَىْءٍ وَإِنَّ عِيَالَنَا لَخُلُوفٌ مَا نَأْمَنُ عَلَيْهِمْ ‏.‏ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ مَا هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي مِنْ حَدِيثِكُمْ - مَا أَدْرِي كَيْفَ قَالَ - وَالَّذِي أَحْلِفُ بِهِ أَوْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ هَمَمْتُ أَوْ إِنْ شِئْتُمْ - لاَ أَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَ - لآمُرَنَّ بِنَاقَتِي تُرْحَلُ ثُمَّ لاَ أَحُلُّ لَهَا عُقْدَةً حَتَّى أَقْدَمَ الْمَدِينَةَ - وَقَالَ - اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ فَجَعَلَهَا حَرَمًا وَإِنِّي حَرَّمْتُ الْمَدِينَةَ حَرَامًا مَا بَيْنَ مَأْزِمَيْهَا أَنْ لاَ يُهَرَاقَ فِيهَا دَمٌ وَلاَ يُحْمَلَ فِيهَا سِلاَحٌ لِقِتَالٍ وَلاَ يُخْبَطَ فِيهَا شَجَرَةٌ إِلاَّ لِعَلْفٍ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَعَ الْبَرَكَةِ بَرَكَتَيْنِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنَ الْمَدِينَةِ شِعْبٌ وَلاَ نَقْبٌ إِلاَّ عَلَيْهِ مَلَكَانِ يَحْرُسَانِهَا حَتَّى تَقْدَمُوا إِلَيْهَا - ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ - ارْتَحِلُوا ‏"‏ ‏.‏ فَارْتَحَلْنَا فَأَقْبَلْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَالَّذِي نَحْلِفُ بِهِ أَوْ يُحْلَفُ بِهِ - الشَّكُّ مِنْ حَمَّادٍ - مَا وَضَعْنَا رِحَالَنَا حِينَ دَخَلْنَا الْمَدِينَةَ حَتَّى أَغَارَ عَلَيْنَا بَنُو عَبْدِ اللَّهِ بْنِ غَطَفَانَ وَمَا يَهِيجُهُمْ قَبْلَ ذَلِكَ شَىْءٌ ‏.‏

ترجمه

حماد بن اسماعیل بن عُلیّه برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم از وهیب، از یحیی بن ابی اسحاق برای ما حدیث کرد که او از ابوسعید مولی المهری نقل کرده است که در مدینه بر آنان سختی و تنگی معیشت روی آورد. پس نزد ابوسعید خدری آمد و به او گفت:

«من عیال زیادی دارم و دچار سختی شده‌ایم، بنابراین قصد دارم خانواده‌ام را به برخی از روستاها منتقل کنم.» ابوسعید فرمود: «این کار را نکن و در مدینه بمان؛ زیرا ما همراه پیامبر خدا ﷺ خارج شدیم — گمان می‌کنم فرمودند — تا اینکه به عُسفان رسیدیم و ایشان چند شب در آنجا اقامت کردند. مردم گفتند: 'به خدا سوگند! ما اینجا بیکار نشسته‌ایم در حالی که خانواده‌هایمان پشت سرمان بی‌پناه هستند و نسبت به امنیت آنان نگرانیم.' این سخن به پیامبر ﷺ رسید، پس فرمودند: 'این چه سخنی است که از شما به من رسیده؟ — نمی‌دانم دقیقاً چگونه فرمودند — قسم به آن ذاتی که به نام او سوگند یاد می‌کنم،' یا 'قسم به آن ذاتی که جانم در دست اوست،' 'قصد کردم' یا 'اگر بخواهید' — نمی‌دانم کدام را فرمودند — 'که دستور دهم شترم را زین کنند و سپس گره‌اش را باز نکنم تا به مدینه برسم.' و فرمودند: 'بار خدایا! همانا ابراهیم مکه را حرام اعلام کرد و حرام شد، و من مدینه را میان دو کوهش حرام اعلام کردم؛ تا در آن خونی ریخته نشود، سلاحی برای جنگ حمل نگردد و درختی جز برای علوفه شکسته نشود. بار خدایا! در شهرمان به ما برکت ده. بار خدایا! در صاعِ ما به ما برکت ده. بار خدایا! در مُدِّ ما به ما برکت ده. بار خدایا! در صاعِ ما به ما برکت ده. بار خدایا! در مُدِّ ما به ما برکت ده. بار خدایا! در شهرمان به ما برکت ده. بار خدایا! همراه با این برکت، دو برکت دیگر نیز قرار ده. قسم به آن ذاتی که جانم در دست اوست! هیچ دره یا گردنه‌ای در مدینه نیست مگر اینکه دو فرشته از آن محافظت می‌کنند تا زمانی که شما به آنجا برسید.' سپس به مردم فرمودند: 'حرکت کنید!' پس ما حرکت کردیم و به مدینه بازگشتیم. قسم به آن ذاتی که به نام او سوگند یاد می‌کنیم یا به نام او سوگند یاد می‌شود — حماد در این باره تردید دارد — هنوز وسایل خود را هنگام ورود به مدینه زمین نگذاشته بودیم که بنی‌عبدالله بن غطفان به ما حمله کردند، در حالی که پیش از آن کسی جرأت چنین کاری را نداشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ مدینه را حرم اعلام کرد و برای آن برکت خواست.

پیشینه و سبب بیان

در روزگاری که مدینه با سختی و تنگنا روبه‌رو بود، مردی در اندیشهٔ کوچاندن خانواده‌اش به سرزمینی حاصلخیزتر افتاد. ابوسعید خدری به او توصیه کرد در مدینه بماند و نقل کرد که پیامبر ﷺ در سفری، بازگشت به مدینه را اعلام کرد، حرمت آن را تأیید نمود و برایش دعا کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
حَرَم

منطقه‌ای مقدس که احکام و حمایت ویژه‌ای دارد.

صاع و مُدّ

واحدهای اندازه‌گیری حجم که در آن زمان برای غذا و کالاهای دیگر به کار می‌رفتند.

گردنه یا دره

گذرگاه یا دره‌ای میان تپه‌ها؛ متن به نگهبانی از راه‌های ورودی مدینه اشاره می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که مدینه منطقه‌ای مقدس است و خون‌ریزی در آن، حمل سلاح برای جنگ و آسیب‌رساندن به درختان ممنوع است؛ البته استثنای یادشده برای علوفهٔ دام‌ها وجود دارد. این دعا درخواست برکت برای شهر و پیمانه‌های آن است. عالمان دربارهٔ گسترهٔ دقیق احکام و استثناهای آن بحث کرده‌اند؛ این متن دعوتی کلی برای خودداری از کوچ‌کردن در زمان خطر یا نیاز شدید نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. با مدینه و دیگر مکان‌های مقدس با احترام رفتار کنید و احکامی را که از حرمت آن‌ها پاسداری می‌کنند رعایت کنید.
  2. برای محل زندگی خود از خداوند برکت بخواهید و قدردان نعمت‌هایی باشید که در اختیار دارید.
  3. در صورت ناامنی معیشتی، برای خانوادهٔ خود اقدام‌های عملی انجام دهید و در این راه از مشاورهٔ قابل‌اعتماد بهره بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.