کتاب نکاح · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3487

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نکاح
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، السَّاعِدِيِّ قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ أَهَبُ لَكَ نَفْسِي ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَعَّدَ النَّظَرَ فِيهَا وَصَوَّبَهُ ثُمَّ طَأْطَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ فَهَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَىْءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ إِلَى أَهْلِكَ فَانْظُرْ هَلْ تَجِدُ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ شَيْئًا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْظُرْ وَلَوْ خَاتِمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ ‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ خَاتِمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏.‏ وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي - قَالَ سَهْلٌ مَا لَهُ رِدَاءٌ - فَلَهَا نِصْفُهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا مِنْهُ شَىْءٌ وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ مِنْهُ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ فَجَلَسَ الرَّجُلُ حَتَّى إِذَا طَالَ مَجْلِسُهُ قَامَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا فَأَمَرَ بِهِ فَدُعِيَ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ ‏"‏ مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَعِي سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا - عَدَّدَهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ تَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَقَدْ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي حَازِمٍ وَحَدِيثُ يَعْقُوبَ يُقَارِبُهُ فِي اللَّفْظِ ‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید ثقفی به ما حدیث کرد، یعقوب — یعنی ابن عبدالرحمن قاری — از ابوحازم، و او از سهل بن سعد نقل کرد. و نیز قتیبة این حدیث را برای ما بیان کرد، عبدالعزیز بن ابی‌حازم از پدرش، و او از سهل بن سعد ساعدی نقل نمود که گفت: زنی نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! آمدم تا خودم را به شما هبه کنم.» رسول خدا ﷺ به او نگریستند، نگاهشان را بالا بردند و سپس پایین آوردند، آنگاه سر مبارکشان را زیر انداختند. چون زن دید که پیامبر ﷺ در باره‌اش تصمیمی نگرفته‌اند، نشست. مردی از یارانش برخاست و گفت: «ای رسول خدا! اگر شما نیازی به او ندارید، مرا با او ازدواج دهید.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا چیزی داری؟» گفت: «نه، به خدا سوگند، ای رسول خدا!» فرمودند: «به نزد خانواده‌ات برو و ببین چیزی می‌یابی یا نه.» رفت و برگشت و گفت: «به خدا سوگند، چیزی نیافتم.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «بگرد، حتی اگر انگشتری آهنی باشد.» رفت و بازگشت و گفت: «به خدا سوگند، ای رسول خدا! حتی انگشتر آهنی هم ندارم. اما همین لنگ من است» — سهل می‌گوید: او ردایی نداشت — «نصف آن مال او.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «لنگت چه فایده‌ای دارد؟ اگر تو آن را بپوشی، چیزی برای او نخواهد بود و اگر او بپوشد، چیزی برای تو نمی‌ماند.» مرد نشست و چون نشستنش طولانی شد، برخاست تا برود. رسول خدا ﷺ او را در حال دور شدن دیدند و دستور دادند صدایش کنند. چون آمد، فرمودند: «چه مقدار از قرآن همراه داری (حفظ هستی)؟» گفت: «سوره فلان و سوره فلان را حفظم» و آن‌ها را شمرد. فرمودند: «آیا آن‌ها را از بر می‌خوانی؟» گفت: «بله.» فرمودند: «برو، من او را در برابر آنچه از قرآن همراه داری، به همسری تو درآوردم.» این حدیث ابن ابی‌حازم است و حدیث یعقوب از نظر لفظ نزدیک به آن است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک ازدواج می‌تواند ساده باشد و با مهریه‌ای متناسب و بهره‌گیری از دانش قرآن انجام شود.

پیشینه و سبب بیان

زنی خود را به پیامبر ﷺ پیشنهاد کرد. هنگامی که یکی از صحابه خواست با او ازدواج کند اما مالی برای پرداخت مهریه نداشت، پیامبر ﷺ از او خواست چیزی هرچند اندک بجوید و سرانجام دانش او از قرآن را به‌عنوان مهریه پذیرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
مهریه

مال یا حقی که داماد هنگام ازدواج به عروس بدهکار است.

لنگ

جامه‌ای که دور بخش پایین‌تنه پوشیده می‌شود.

از حفظ

بدون خواندن متن و از حافظه.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که مهریه می‌تواند ارزشمند و درعین‌حال متناسب و اندک باشد؛ پیامبر ﷺ ابتدا آن مرد را تشویق کرد حتی انگشتری آهنین بجوید. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت می‌پذیرند که مهریه حق زن است، هرچند درباره شرایط حقوقی دقیق و حداقل آن اختلاف دارند. این روایت همچنین دلیل بر آن است که منفعتی سودمند، مانند آموزش یا تلاوت بخش‌هایی از قرآن، می‌تواند مهریه باشد. روایت دعوت به کنار گذاشتن مهریه نیست، بلکه نشان می‌دهد سادگی و توافق اهمیت دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. درباره مهریه آشکارا گفت‌وگو کنید و با هم مبلغ یا مالی را برگزینید که شدنی و معنادار باشد.
  2. نگذارید تنگنای مالی، ازدواج را بی‌دلیل پیچیده کند.
  3. دانش خود را به شکلی عملی به اشتراک بگذارید؛ برای نمونه، با هم قرآن بیاموزید و تلاوت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.