Sahih Muslim، حدیث 3690
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ النَّاسَ جُلُوسًا بِبَابِهِ لَمْ يُؤْذَنْ لأَحَدٍ مِنْهُمْ - قَالَ - فَأُذِنَ لأَبِي بَكْرٍ فَدَخَلَ ثُمَّ أَقْبَلَ عُمَرُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَوَجَدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا حَوْلَهُ نِسَاؤُهُ وَاجِمًا سَاكِتًا - قَالَ - فَقَالَ لأَقُولَنَّ شَيْئًا أُضْحِكُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَ بِنْتَ خَارِجَةَ سَأَلَتْنِي النَّفَقَةَ فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَوَجَأْتُ عُنُقَهَا . فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " هُنَّ حَوْلِي كَمَا تَرَى يَسْأَلْنَنِي النَّفَقَةَ " . فَقَامَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى عَائِشَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا فَقَامَ عُمَرُ إِلَى حَفْصَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا كِلاَهُمَا يَقُولُ تَسْأَلْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا لَيْسَ عِنْدَهُ . فَقُلْنَ وَاللَّهِ لاَ نَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا أَبَدًا لَيْسَ عِنْدَهُ ثُمَّ اعْتَزَلَهُنَّ شَهْرًا أَوْ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ثُمَّ نَزَلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الآيَةُ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ} حَتَّى بَلَغَ { لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَ فَبَدَأَ بِعَائِشَةَ فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَعْرِضَ عَلَيْكَ أَمْرًا أُحِبُّ أَنْ لاَ تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَشِيرِي أَبَوَيْكِ " . قَالَتْ وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَلاَ عَلَيْهَا الآيَةَ قَالَتْ أَفِيكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَشِيرُ أَبَوَىَّ بَلْ أَخْتَارُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ وَأَسْأَلُكَ أَنْ لاَ تُخْبِرَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِكَ بِالَّذِي قُلْتُ . قَالَ " لاَ تَسْأَلُنِي امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ إِلاَّ أَخْبَرْتُهَا إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْنِي مُعَنِّتًا وَلاَ مُتَعَنِّتًا وَلَكِنْ بَعَثَنِي مُعَلِّمًا مُيَسِّرًا " .
زهیر بن حرب به ما حدیث کرد، روح بن عباده به ما حدیث کرد، زکریا بن اسحاق به ما حدیث کرد، ابوالزبیر به ما حدیث کرد، از جابر بن عبدالله که گفت: ابوبکر آمد تا از رسول الله ﷺ اجازه ورود بگیرد و دید مردم پشت در نشستهاند و به هیچکس اجازه داده نشده است. گفت: سپس به ابوبکر اجازه داده شد و وارد گردید. آنگاه عمر آمد و اجازه خواست و به او نیز اجازه داده شد؛ پیامبر ﷺ را دید در حالی که زنان اطرافش بودند و ایشان غمگین و ساکت نشسته بود. عمر گفت: سخنی بگویم که پیامبر ﷺ را بخنداند. پس عرض کرد: ای رسول خدا! کاش دختر خارجه را میدید وقتی نفقهام را طلب کرد، برخاستم و بر گردنش زدم. رسول خدا ﷺ خندید و فرمود:
«اینان چنانکه میبینی پیرامون من هستند و از من نفقه میطلبند.» ابوبکر برخاست و به سوی عایشه رفت و بر گردنش زد، و عمر برخاست و به سوی حفصه رفت و بر گردنش زد؛ هر دو میگفتند: چیزی از رسول خدا ﷺ میخواهید که نزد ایشان نیست. آنان گفتند: به خدا سوگند، هرگز چیزی که نزد رسول خدا ﷺ نیست از ایشان نخواهیم خواست. سپس پیامبر یک ماه یا بیست و نه روز از ایشان کناره گرفت. آنگاه این آیه بر ایشان نازل شد: {ای پیامبر، به همسرانت بگو...} تا آنجا که {...برای نیکوکارانِ میان شما پاداشی بزرگ است}. راوی گفت: پیامبر ابتدا با عایشه آغاز کرد و فرمود: «ای عایشه، میخواهم امری را بر تو عرضه کنم و دوست دارم در آن شتاب نکنی تا با پدر و مادرت مشورت نمایی.» عایشه پرسید: آن چیست ای رسول خدا؟ ایشان آیه را بر او خواند. عایشه گفت: آیا درباره شما باید با پدر و مادرم مشورت کنم ای رسول خدا؟ بلکه خدا، رسولش و سرای آخرت را برمیگزینم و از تو میخواهم آنچه گفتم به هیچیک از همسرانت خبر ندهی. فرمود: «هیچیک از ایشان از من نپرسد مگر اینکه به او خبر دهم؛ همانا خداوند مرا دشوارگیر و سختکوش نفرستاده، بلکه معلمی آسانگر فرستاده است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ در انتخابی دشوار خانوادگی، آموزش و آسانگیری را برگزید.
پیامبر ﷺ پس از آنکه همسرانش هزینهٔ بیشتری برای زندگی خواستند، یک ماه یا بیستونه روز از آنان کناره گرفت. سپس آنان میان زندگی دنیا و خدا، پیامبرش ﷺ و آخرت حق انتخاب یافتند؛ چنانکه در آیات ۲۸ و ۲۹ سورهٔ احزاب آمده است.
پول و امکانات لازم برای نیازهای روزمرهٔ خانواده.
زندگی پس از مرگ و پاداش نهایی نزد خدا.
کسی که به مردم آموزش میدهد و امور را بیدلیل دشوار نمیسازد.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که همسران باید دربارهٔ امکانات مالی و انتظاراتشان صریح و صادقانه گفتوگو کنند. آیات، همسران پیامبر ﷺ را بهروشنی میان بهرهمندی از دنیا و زندگی ساده در کنار او مخیر میکند؛ عایشه خدا، پیامبرش ﷺ و آخرت را برگزید. پاسخ پیامبر ﷺ همچنین نشان میدهد که او با مهربانی و آسانگیری آموزش میداد. این ماجرا مجوز خشونت نیست: روایت، رفتار ابوبکر و عمر را در آن موقعیت شرح میدهد، نه فرمانی کلی برای کتکزدن زنان.
- دربارهٔ انتظارات مالی خانواده، صادقانه و با توجه به امکانات واقعی گفتوگو کنید.
- برای تصمیمهای مهم به یکدیگر فرصت فکرکردن و مشورتگرفتن بدهید.
- تنشها را با خردمندی و آموزش، نه با خشونت یا تحقیر، برطرف کنید.
این روایت از همان باب به انتخابی میپردازد که پیش روی همسران پیامبر ﷺ گذاشته شد و زمینهٔ آیات را روشنتر میکند.
Sahih Muslim · #3689 (Sahih)این روایت گزارش کنارهگیری و انتخاب میان امور دنیوی و آخرت را تکمیل میکند.
Sahih Muslim · #3691 (Sahih)این روایت مرتبط نیز شرح میدهد که همسران پیامبر ﷺ چگونه به انتخاب پیشروی خود پاسخ دادند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.