کتاب طلاق · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3697

روایت‌شده توسط Fatima bint Qais. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طلاق
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Fatima bint Qais

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، مَوْلَى الأَسْوَدِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصٍ، طَلَّقَهَا الْبَتَّةَ وَهُوَ غَائِبٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا وَكِيلُهُ بِشَعِيرٍ فَسَخِطَتْهُ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا لَكِ عَلَيْنَا مِنْ شَىْءٍ ‏.‏ فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ لَكِ عَلَيْهِ نَفَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَهَا أَنْ تَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تِلْكَ امْرَأَةٌ يَغْشَاهَا أَصْحَابِي اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى تَضَعِينَ ثِيَابَكِ فَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا حَلَلْتُ ذَكَرْتُ لَهُ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ وَأَبَا جَهْمٍ خَطَبَانِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَلاَ يَضَعُ عَصَاهُ عَنْ عَاتَقِهِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لاَ مَالَ لَهُ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَكَرِهْتُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ انْكِحِي أُسَامَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَنَكَحْتُهُ فَجَعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا وَاغْتَبَطْتُ بِهِ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی برای ما حدیث کرد و گفت: من بر مالک از عبدالله بن یزید، مولای اسود بن سفیان، از ابوسلمه بن عبدالرحمن، از فاطمه بنت قیس خواندم که ابوعمر بن حفص او را در حالی که غایب بود طلاق بائن داد. سپس وکیلش مقداری جو برای او فرستاد، اما او از آن ناراضی شد. وکیل گفت:

«به خدا سوگند! تو هیچ حقی بر گردن ما نداری.» پس او نزد رسول الله ﷺ آمد و ماجرا را با ایشان در میان گذاشت. پیامبر ﷺ فرمودند: «هیچ نفقه‌ای بر عهده او نیست.» سپس به او دستور دادند که عدّه را در خانه ام‌شریک سپری کند، اما بعداً فرمودند: «او زنی است که یارانم به دیدنش می‌آیند. بهتر است عدّه را نزد ابن ام‌مکتوم بگذرانی، زیرا او مردی نابیناست و تو می‌توانی لباست را برداری (و راحت باشی). هرگاه عدّه‌ات تمام شد، مرا خبر کن.» او گفت: وقتی عدّه‌ام تمام شد، به پیامبر ﷺ اطلاع دادم که معاویه بن ابوسفیان و ابوجهیم مرا خواستگاری کرده‌اند. رسول الله ﷺ فرمودند: «اما ابوجهیم، عصایش را از شانه‌اش زمین نمی‌گذارد (همسرانش را می‌زند)، و معاویه نیز تهیدستی است که مالی ندارد. با اسامة بن زید ازدواج کن.» ابتدا من این امر را ناخوش داشتم، ولی ایشان دوباره فرمودند: «با اسامة ازدواج کن.» پس با او ازدواج کردم و خداوند در آن خیر و برکت قرار داد و من به واسطه او سربلند و خوشبخت شدم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

فاطمه بنت قیس پس از طلاقش درباره نفقه، عِدّه و ازدواجی تازه راهنمایی گرفت.

پیشینه و سبب بیان

فاطمه بنت قیس به پیامبر ﷺ گفت که شوهرش در غیاب او طلاق قطعی‌اش داده و نمایندهٔ شوهر برایش جو فرستاده است. او دربارهٔ حق خود بر نفقه و محل سکونتش در دوران عِدّه از ایشان پرسید.

توضیح واژه‌های دشوار
طلاق قطعی

طلاقی که پس از آن شوهر نمی‌تواند در دوران عِدّه، بدون عقد ازدواجی تازه، همسرش را بازگرداند.

عِدّه

مدت انتظار مقرر پس از طلاق یا درگذشت همسر.

نفقه

کمک مالی برای تأمین نیازهای ضروری زندگی.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را دلیلی بر این می‌دانند که زن پس از طلاق قطعی در دوران عِدّه نفقه دریافت نمی‌کند؛ هرچند مذاهب فقهی دربارهٔ حق او بر مسکن و نیز چگونگی تطبیق این حکم بر انواع مختلف طلاق اختلاف نظر دارند. چهار مذهب اهل‌سنت این احکام را با در نظر گرفتن متون دیگر و شرایط هر مورد شرح داده‌اند. توصیه به سکونت نزد ابن ام مکتوم همچنین نشان می‌دهد که امنیت و حریم خصوصی در دوران عِدّه اهمیت دارد. توصیه دربارهٔ خواستگاران نیز بر اهمیت آگاهی صادقانه از شرایط و رفتار فرد هنگام انتخاب همسر تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام طلاق، دربارهٔ نفقه، مسکن و دوران عِدّه از فردی آگاه راهنمایی بگیرید و تنها به گفتهٔ نمایندهٔ همسر پیشین اکتفا نکنید.
  2. برای دوران عِدّه جایی را برای سکونت انتخاب کنید که حریم خصوصی و امنیت را تأمین کند.
  3. هنگام انتخاب همسر، واقعیت‌های مهم را صادقانه مطرح کنید و هم اخلاق و هم شرایط مالی را بسنجید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.