کتاب لعان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3743

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب لعان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، السَّاعِدِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَهُ أَرَأَيْتَ يَا عَاصِمُ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَسَلْ لِي عَنْ ذَلِكَ يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ عَاصِمٌ لِعُوَيْمِرٍ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا ‏.‏ قَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا ‏.‏ فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَدْ نَزَلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا ‏.‏ فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی برای ما حدیث کرد و گفت: بر مالک از ابن شهاب خواندم که سهل بن سعد ساعدی به او خبر داد که عویمر عجلانی نزد عاصم بن عدی انصاری آمد و به او گفت:

«ای عاصم! نظر تو چیست، اگر مردی همسرش را با مرد دیگری ببیند، آیا او را بکشد و شما نیز او را به قصاص بکشید، یا چه باید بکند؟ ای عاصم! این مسئله را از طرف من از رسول الله ﷺ بپرس.» پس عاصم از رسول الله ﷺ پرسید، اما رسول الله ﷺ چنین پرسش‌هایی را ناپسند داشت و از آن انتقاد کرد، تا جایی که آنچه عاصم از رسول الله ﷺ شنید بر او گران آمد. وقتی عاصم به نزد خانواده‌اش بازگشت، عویمر نزد او آمد و گفت: «ای عاصم! رسول الله ﷺ به تو چه فرمود؟» عاصم به عویمر گفت: «خیری برایم نیاوردی؛ رسول الله ﷺ پرسشی را که از ایشان کردم ناپسند داشت.» عویمر گفت: «به خدا سوگند، دست برنمی‌دارم تا خودم از ایشان بپرسم.» سپس عویمر رفت تا در میان مردم به محضر رسول الله ﷺ رسید و عرض کرد: «یا رسول الله! نظر شما چیست، اگر مردی همسرش را با مرد دیگری ببیند، آیا او را بکشد و شما او را بکشید، یا چه باید بکند؟» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «در باره تو و همسرت آیاتی نازل شده است، پس برو و او را بیاور.» سهل می‌گوید: سپس هر دو لعان کردند در حالی که من همراه مردم نزد رسول الله ﷺ بودم. چون کارشان تمام شد، عویمر گفت: «یا رسول الله! اگر اکنون او را نگه دارم، قطعاً بر او دروغ بسته‌ام.» پس پیش از آنکه رسول الله ﷺ به او دستور دهند، سه طلاقه‌اش کرد. ابن شهاب می‌گوید: بدین ترتیب این امر سنتِ لعان‌کنندگان گردید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در اتهام میان همسران، راه مقرر شرعی لعان است.

پیشینه و سبب بیان

عویمیر عجلانی از طریق عاصم بن عدی پرسید مردی که همسرش را با مرد دیگری ببیند باید چه کند. وقتی این مسئله شخصاً برای او پیش آمد، خودش از پیامبر ﷺ پرسید. آیات مربوط به لعان در آن هنگام نازل شده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
لعان

رویه‌ای رسمی که در آن همسران سوگند یاد می‌کنند و لعنت خدا را بر دروغگو می‌طلبند.

المتلاعنان

دو همسری که سوگندهای متقابل لعان را ادا می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که مرد حق ندارد خودسرانه همسرش را بکشد یا به او اتهام بزند؛ بلکه باید رویه قضایی مقرر را دنبال کند. اگر همسری اتهام زنا را بدون داشتن شاهدان لازم مطرح کند، راه مقرر لعان است. مذاهب فقهی درباره شرایط دقیق و پیامدهای حقوقی آن بحث کرده‌اند؛ روایت همچنین می‌گوید عویمیر پس از این رویه همسرش را طلاق داد، اما سه‌طلاقه کردن فوری او اقدام شخصی خودش بود، نه فرمان پیامبر ﷺ.

درس‌هایی برای امروز
  1. در برابر اتهامی جدی به خشونت متوسل نشوید؛ رویه قانونیِ مقرر را پی بگیرید.
  2. در مسئله‌ای دینی که شخصاً به شما مربوط است، روشن و مستقیم در پی دانشی معتبر باشید.
  3. بدون ارائه دلیل و طی مراحل قانونی لازم، به کسی اتهام زنا نزنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.