کتاب آزادسازی بردگان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3781

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آزادسازی بردگان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ قَضِيَّاتٍ أَرَادَ أَهْلُهَا أَنْ يَبِيعُوهَا وَيَشْتَرِطُوا وَلاَءَهَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَعَتَقَتْ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا ‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ النَّاسُ يَتَصَدَّقُونَ عَلَيْهَا وَتُهْدِي لَنَا ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَكُمْ هَدِيَّةٌ فَكُلُوهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

زُهَیر بن حَرب و مُحمَّد بن عَلاء به ما حدیث کردند — و این لفظ از زُهَیر است — هر دو گفتند: ابومُعاویه به ما حدیث کرد، هِشام بن عُروه به ما حدیث کرد، از عَبدالرَّحمن بن قاسِم، از پدرش، از عائشه رضی‌الله‌عنها که فرمود: در ماجرای بَریره سه مسئله شرعی وجود داشت. صاحبانش می‌خواستند او را بفروشند با این شرط که حق وَلا (ارث بردن از آزادشده) برای خودشان باشد. من این موضوع را با پیامبر ﷺ در میان گذاشتم، ایشان فرمودند:

«او را بخر و آزاد کن، زیرا وَلا تنها متعلق به کسی است که برده را آزاد می‌کند.» عائشه فرمود: سپس بریره آزاد شد و رسول‌خدا ﷺ به او اختیار داد (که همسرش را نگه دارد یا جدا شود)، پس او خودش را انتخاب کرد (یعنی جدایی را برگزید). عائشه فرمود: مردم به او صدقه می‌دادند و او آن را به ما هدیه می‌کرد. من این مطلب را با پیامبر ﷺ در میان گذاشتم، ایشان فرمودند: «آن برای او صدقه است و برای شما هدیه؛ پس آن را بخورید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

منجی که بریره را آزاد کرد، حقِ ولاء او را به دست آورد و صدقهٔ بریره برای عایشه هدیه محسوب شد.

توضیح واژه‌های دشوار
ولاء

پیوند ویژهٔ سرپرستی که با آزاد کردن فردی به‌بردگی‌گرفته‌شده ایجاد می‌شود.

صدقه

بخشش داوطلبانه‌ای که به فرد نیازمند داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که حقِ ولاء از آنِ کسی است که برده را آزاد می‌کند و مالک پیشین نمی‌تواند این حق را به‌عنوان شرطِ فروش مطالبه کند. این ماجرا همچنین تأیید می‌کند که زنِ به‌بردگی‌گرفته‌شده پس از آزادی، در این وضعیت حق انتخاب داشت که ازدواجش را ادامه دهد یا آن را پایان دهد. عایشه می‌توانست صدقه‌ای را که بریره به او بخشیده بود بپذیرد: برای بریره صدقه بود، اما برای عایشه هدیه به شمار می‌آمد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام آزادی یا انجام کار خیری، از پیش روشن کنید که حقوق و مسئولیت‌ها به چه کسی تعلق می‌گیرد.
  2. هدیه را از دیدگاه گیرنده نیز بسنجید: چیزی که برای بخشنده صدقه است، ممکن است برای دیگری هدیه‌ای معمولی باشد.
  3. به انتخاب کسی که در پی تغییر شرایطش از حقوق تازه‌ای برخوردار می‌شود احترام بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.