کتاب معاملات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3878

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب معاملات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى
  3. 3اللَّيْثُ
  4. 4عُقَيْلٍ
  5. 5ابْنِ شِهَابٍ
  6. 6سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةُ أَنْ يُبَاعَ ثَمَرُ النَّخْلِ بِالتَّمْرِ وَالْمُحَاقَلَةُ أَنْ يُبَاعَ الزَّرْعُ بِالْقَمْحِ وَاسْتِكْرَاءُ الأَرْضِ بِالْقَمْحِ ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏ "‏ لاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَلاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ بِالتَّمْرِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ سَالِمٌ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ رَخَّصَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي بَيْعِ الْعَرِيَّةِ بِالرُّطَبِ أَوْ بِالتَّمْرِ وَلَمْ يُرَخِّصْ فِي غَيْرِ ذَلِكَ

ترجمه

محمد بن رافع برایم حدیث کرد، حجین بن مثَنّی برایمان حدیث کرد، لیث برایمان حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از سعید بن مسیب که رسول الله ﷺ از بیع مُزابَنة و مُحاقَلة نهی فرمودند. مزابنه آن است که میوهٔ تازهٔ روی درخت خرما در برابر خرمای خشک فروخته شود، و محاقله آن است که زرع گندمِ درو نشده در برابر گندمِ درو شده فروخته شود یا زمین در برابر گندم اجاره داده شود. راوی گفت: سالم بن عبدالله از رسول الله ﷺ به من خبر داد که ایشان فرمودند:

«میوه را تا زمانی که صلاح و رسیدگی آن آشکار نشده است نخرید و میوهٔ روی درخت را در برابر خرمای خشک معامله نکنید.» سالم گفت: عبدالله از زید بن ثابت به من خبر داد که رسول الله ﷺ پس از آن در بیع عریّه تخفیف و رخصت دادند؛ بدین معنا که مقدار معینی رُطَب یا خرمای خشک را می‌توان با هم مبادله کرد، اما در غیر این مورد رخصتی ندادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ مبادله‌های پرخطرِ محصولات کشاورزی را منع کرد و استثنایی محدود را مجاز دانست.

توضیح واژه‌های دشوار
مُزابَنه

مبادله‌ای که در آن خرمای تازه روی درخت با خرمای خشک معاوضه می‌شود.

مُحاقَله

معامله‌ای که در آن غلهٔ برداشت‌نشده با گندم معاوضه می‌شود، یا زمین در برابر بخشی از محصول به‌صورت گندم اجاره داده می‌شود.

عَرِیّه

استثنایی محدود که به‌موجب آن می‌توان خرمای تازه روی درخت را با خرمای خشک معاوضه کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که این‌گونه مبادله‌ها هنگامی ممنوع‌اند که مقدار یا نتیجه نامعلوم باشد و خطر مبادلهٔ نابرابرِ کالاهای هم‌جنس وجود داشته باشد. ذکر عَرِیّه نشان می‌دهد که این استثنا محدود است و هر نوع مبادلهٔ خرمای تازه با خرمای خشک را مجاز نمی‌کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت شرایط و دامنهٔ این استثنا را با استناد به روایات بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در دادوستد محصولات کشاورزی و مواد غذایی، مقدار و شرایط را از پیش روشن کنید تا از اختلاف جلوگیری شود.
  2. محصول را پیش از آنکه وضعیتش روشن و بازده آن به‌اندازهٔ کافی معلوم باشد، معامله نکنید.
  3. استثنای شرعی را محدود بدانید و بدون آگاهی از شرایطش آن را به معاملات دیگر گسترش ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.