کتاب مساقات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4080

روایت‌شده توسط Ma'mar ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مساقات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ma'mar ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ بُسْرَ بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ عَنْ مَعْمَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ أَرْسَلَ غُلاَمَهُ بِصَاعِ قَمْحٍ فَقَالَ بِعْهُ ثُمَّ اشْتَرِ بِهِ شَعِيرًا ‏.‏ فَذَهَبَ الْغُلاَمُ فَأَخَذَ صَاعًا وَزِيَادَةَ بَعْضِ صَاعٍ فَلَمَّا جَاءَ مَعْمَرًا أَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ مَعْمَرٌ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ انْطَلِقْ فَرُدَّهُ وَلاَ تَأْخُذَنَّ إِلاَّ مِثْلاً بِمِثْلٍ فَإِنِّي كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الطَّعَامُ بِالطَّعَامِ مِثْلاً بِمِثْلٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ طَعَامُنَا يَوْمَئِذٍ الشَّعِيرَ ‏.‏ قِيلَ لَهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ بِمِثْلِهِ قَالَ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُضَارِعَ ‏.‏

ترجمه

هارون بن معروف برای ما حدیث کرد، عبدالله بن وهب برای ما حدیث کرد، عمرو به من خبر داد؛ و ابوطاهر برایم حدیث کرد، ابن وهب به ما خبر داد، از عمرو بن حارث، که ابوالنضر برایش حدیث کرد که بسر بن سعید برایش از معمر بن عبدالله حدیث کرد که او غلامش را با یک صاع گندم فرستاد و گفت:

«این را بفروش و سپس با پول آن جو بخر.» پس غلام رفت و یک صاع و مقداری اضافه‌تر جو آورد. وقتی نزد معمر آمد و او را از ماجرا آگاه ساخت، معمر به او گفت: «چرا چنین کردی؟ برو و آن اضافه را برگردان و هرگز نپذیر مگر مثل به مثل؛ زیرا من از رسول الله ﷺ شنیده‌ام که می‌فرمودند: ‹غذا در برابر غذا باید مثل به مثل باشد.›» او گفت: «و غذای ما در آن روزگار جو بود.» به او گفته شد: «اما این (گندم) مانند آن (جو) نیست.» پاسخ داد: «می‌ترسم که این دو (در حکم ربا) مشابه شمرده شوند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مَعمَر مراقب بود که مبادلهٔ غله به ربا نینجامد.

توضیح واژه‌های دشوار
صاع

واحد سنتی اندازه‌گیری حجم غله و دیگر کالاهای خشک.

برابر در برابر برابر

در مبادلهٔ کالاهایی که مشمول حکم یکسان‌اند، مقدارها باید برابر باشند.

ربا

بهرهٔ حرام یا زیادهٔ ممنوع در برخی معاملات مالی.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت استنباط می‌کنند که مبادلهٔ غله با مقدار اضافه ممنوع است، اگر کالاهای مورد معامله در یک دسته از اموال ربوی قرار گیرند. مَعمَر از روی احتیاط همین معیار را دربارهٔ گندم و جو به کار می‌بست، زیرا بیم داشت که این دو هم‌جنس به شمار آیند. مذاهب فقهی با استناد به روایات ربا، دسته‌بندی‌های دقیق و شرایط آن را بررسی می‌کنند؛ در صورت تردید، معامله‌ای که در آن زیادهٔ ممنوع نباشد انتخابی مطمئن‌تر است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام مبادلهٔ مواد غذایی، فقط قیمت را بررسی نکنید؛ ببینید آیا تفاوت مقدار مشمول احکام ربا می‌شود یا نه.
  2. دستورالعمل‌های روشنی دربارهٔ شرایط مجاز تجارت به کارکنان بدهید و هرگونه تخطی را بی‌درنگ بررسی کنید.
  3. در صورت تردید، معامله‌ای بدون زیاده انتخاب کنید و از عالمی آگاه راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.