کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 420

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِوَادِي الأَزْرَقِ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ وَادٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا هَذَا وَادِي الأَزْرَقِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - هَابِطًا مِنَ الثَّنِيَّةِ وَلَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللَّهِ بِالتَّلْبِيَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَتَى عَلَى ثَنِيَّةِ هَرْشَى ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا ثَنِيَّةُ هَرْشَى قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ بْنِ مَتَّى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ جَعْدَةٍ عَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ خِطَامُ نَاقَتِهِ خُلْبَةٌ وَهُوَ يُلَبِّي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ حَنْبَلٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ هُشَيْمٌ يَعْنِي لِيفًا ‏.‏

ترجمه

احمد بن حنبل و سُرَیج بن یونس برای ما حدیث کردند، هر دو گفتند: هُشَیم برای ما حدیث کرد، داوود بن ابی هند به ما خبر داد، از ابوالعالیه، از ابن عباس روایت است که رسول الله ﷺ از وادی اَزرق عبور کردند و پرسیدند:

«این کدام دره است؟» گفتند: «این وادی اَزرق است.» فرمودند: «گویی موسی علیه‌السلام را می‌بینم که از گردنه کوه پایین می‌آید و با صدای بلند از طریق تلبیه خداوند را ندا می‌دهد.» سپس به گردنه هَرشا رسیدند و پرسیدند: «این کدام گردنه است؟» گفتند: «گردنه هَرشا.» فرمودند: «گویی یونس بن مَتّی علیه‌السلام را می‌بینم که بر شتری سرخ‌مو و خوش‌اندام سوار است، جامه‌ای پشمین بر تن دارد و لگام شترش از لیف خرماست و او در حال خواندن تلبیه است.» ابن حنبل در حدیث خود گفت: هشیم توضیح داد که منظور از «خُلبَة»، لیف خرما است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبران در سفر حج خود تلبیه می‌گفتند.

توضیح واژه‌های دشوار
تلبیه

ندای حج که زائر در پاسخ به خداوند می‌گوید: «لبیک اللهم لبیک»؛ یعنی: «به فرمان تو، ای خدا، به فرمان تو.»

گذرگاه کوهستانی

راهی برای عبور از روی کوه یا میان کوه‌ها.

افسارِ الیاف خرما

افسار حیوان سواری که از الیاف درخت خرما ساخته شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پیامبران پیش از امت اسلامی نیز حج به‌جا می‌آوردند و در آن خداوند را با تلبیه می‌خواندند. توصیف موسی و یونس ﷺ بر بندگی و فروتنی آنان تأکید می‌کند: یونس ﷺ جامه‌ای ساده از پشم بر تن داشت و بر شتری سوار بود. عبارت «گویی می‌بینم» به دانشی اشاره دارد که خداوند دربارهٔ پیامبران پیشین به پیامبر ﷺ عطا کرده بود. این روایت فرمان جداگانه‌ای دربارهٔ پوشش یا حیوان سواری برای زائران بیان نمی‌کند؛ بلکه سادگی و عبادتِ شایستهٔ الگوی آنان را ترسیم می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تلبیه را بیاموزید و هنگام حج، با توجه به معنای آن تکرارش کنید.
  2. از ساده‌زیستی پیامبران ﷺ الهام بگیرید و عبادت را بر خودنمایی مقدم بدارید.
  3. در حج به سنت دیرپای عبادت پیامبران بیندیشید و از خداوند اخلاص در بندگی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.