کتاب وصایا · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4232

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب وصایا
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ - وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى ‏.‏ فَقُلْتُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏ فَتَنَازَعُوا وَمَا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ ‏.‏ وَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ أُوصِيكُمْ بِثَلاَثٍ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَسَكَتَ عَنِ الثَّالِثَةِ أَوْ قَالَهَا فَأُنْسِيتُهَا ‏.‏ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بِهَذَا الْحَدِيثِ

ترجمه

سعید بن منصور، قتیبة بن سعید، ابوبکر بن ابی‌شیبه و عمرو ناقِد برای ما حدیث کردند — و این لفظ از سعید است — گفتند: سفیان برای ما حدیث کرد، از سلیمان احول، از سعید بن جبیر که گفت: ابن عباس فرمود:

«پنجشنبه، و چه روز پنجشنبهای بود!» سپس چنان گریست که اشکهایش سنگریزهها را تر کرد. گفتم: ای ابن عباس، ماجرای پنجشنبه چه بود؟ گفت: درد رسول خدا ﷺ در آن روز بسیار شدید شد. پس فرمودند: «ابزار نوشتن برایم بیاورید تا سندی برایتان بنویسم که پس از من هرگز گمراه نشوید.» آنگاه حاضران با هم به اختلاف پرداختند، در حالی که نزد پیامبر شایسته نیست که اختلاف شود. گفتند: «حالشان چگونه است؟ آیا هذیان میگویند؟ از ایشان بپرسید.» ایشان فرمودند: «مرا رها کنید، زیرا وضعیتی که اکنون دارم بهتر از وضعیت شماست. شما را به سه چیز وصیت میکنم: مشرکان را از جزیره العرب بیرون کنید و هیئتهای نمایندگی را همانگونه که من پذیرایی میکردم، پذیرایی و بدرقه نمایید.»» راوی گوید: او درباره مورد سوم سکوت کرد، یا آن را گفت ولی من فراموش کردم. ابواسحاق ابراهیم گوید: حسن بن بشر برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان این حدیث را برای ما نقل کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عباس آخرین سفارش پیامبر ﷺ را در دوران بیماری‌اش یادآوری می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از روز پنج‌شنبه در آخرین بیماری پیامبر ﷺ سخن می‌گوید؛ زمانی که درد ایشان شدت گرفت و برای نوشتن سندی، نوشت‌افزار خواستند.

توضیح واژه‌های دشوار
شبه‌جزیرهٔ عربستان

منطقه‌ای که در روایت به‌عنوان محل سکونت عرب‌ها از آن یاد شده است.

هیئت‌ها

گروه‌هایی از فرستادگان که از سوی قوم خود به دیدار پیامبر ﷺ می‌آمدند.

نوشته

پیام یا دستورالعملی که مکتوب شده باشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این رویداد را نشانه‌ای از اهمیت رعایت احترام و آرامش برای بیمار و حفظ دقیق سفارش‌های پیامبرانه می‌دانند. ابن حجر و نووی اختلاف‌نظر را موقعیتی جدی دانسته‌اند که حاضران در آن دربارهٔ رفتار شایسته دیدگاه‌های متفاوتی داشتند؛ خود متن روشن می‌کند که پیامبر ﷺ از آنان خواستند ایشان را به حال خود بگذارند. سفارش دربارهٔ هیئت‌ها بر مهمان‌نوازی و ادامهٔ ادارهٔ شایسته تأکید دارد. روایت با قطعیت به نکتهٔ سوم اشاره نمی‌کند؛ بنابراین نمی‌توان محتوای مشخصی را از آن نتیجه گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. به بیمار آرامش بدهید و اگر درخواست کمک یا فضا کرد، با آرامش با او سخن بگویید.
  2. با مهمانان و هیئت‌ها مهمان‌نوازانه و محترمانه رفتار کنید.
  3. هنگام اختلاف، آنچه منبع به‌روشنی بیان می‌کند از آنچه نقل نشده است جدا کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.