Sahih Muslim، حدیث 4232
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ - وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى . فَقُلْتُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ . فَقَالَ " ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدِي " . فَتَنَازَعُوا وَمَا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ . وَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ . قَالَ " دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ أُوصِيكُمْ بِثَلاَثٍ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ " . قَالَ وَسَكَتَ عَنِ الثَّالِثَةِ أَوْ قَالَهَا فَأُنْسِيتُهَا . قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بِهَذَا الْحَدِيثِ
سعید بن منصور، قتیبة بن سعید، ابوبکر بن ابیشیبه و عمرو ناقِد برای ما حدیث کردند — و این لفظ از سعید است — گفتند: سفیان برای ما حدیث کرد، از سلیمان احول، از سعید بن جبیر که گفت: ابن عباس فرمود:
«پنجشنبه، و چه روز پنجشنبهای بود!» سپس چنان گریست که اشکهایش سنگریزهها را تر کرد. گفتم: ای ابن عباس، ماجرای پنجشنبه چه بود؟ گفت: درد رسول خدا ﷺ در آن روز بسیار شدید شد. پس فرمودند: «ابزار نوشتن برایم بیاورید تا سندی برایتان بنویسم که پس از من هرگز گمراه نشوید.» آنگاه حاضران با هم به اختلاف پرداختند، در حالی که نزد پیامبر شایسته نیست که اختلاف شود. گفتند: «حالشان چگونه است؟ آیا هذیان میگویند؟ از ایشان بپرسید.» ایشان فرمودند: «مرا رها کنید، زیرا وضعیتی که اکنون دارم بهتر از وضعیت شماست. شما را به سه چیز وصیت میکنم: مشرکان را از جزیره العرب بیرون کنید و هیئتهای نمایندگی را همانگونه که من پذیرایی میکردم، پذیرایی و بدرقه نمایید.»» راوی گوید: او درباره مورد سوم سکوت کرد، یا آن را گفت ولی من فراموش کردم. ابواسحاق ابراهیم گوید: حسن بن بشر برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان این حدیث را برای ما نقل کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابن عباس آخرین سفارش پیامبر ﷺ را در دوران بیماریاش یادآوری میکند.
این روایت از روز پنجشنبه در آخرین بیماری پیامبر ﷺ سخن میگوید؛ زمانی که درد ایشان شدت گرفت و برای نوشتن سندی، نوشتافزار خواستند.
منطقهای که در روایت بهعنوان محل سکونت عربها از آن یاد شده است.
گروههایی از فرستادگان که از سوی قوم خود به دیدار پیامبر ﷺ میآمدند.
پیام یا دستورالعملی که مکتوب شده باشد.
عالمان این رویداد را نشانهای از اهمیت رعایت احترام و آرامش برای بیمار و حفظ دقیق سفارشهای پیامبرانه میدانند. ابن حجر و نووی اختلافنظر را موقعیتی جدی دانستهاند که حاضران در آن دربارهٔ رفتار شایسته دیدگاههای متفاوتی داشتند؛ خود متن روشن میکند که پیامبر ﷺ از آنان خواستند ایشان را به حال خود بگذارند. سفارش دربارهٔ هیئتها بر مهماننوازی و ادامهٔ ادارهٔ شایسته تأکید دارد. روایت با قطعیت به نکتهٔ سوم اشاره نمیکند؛ بنابراین نمیتوان محتوای مشخصی را از آن نتیجه گرفت.
- به بیمار آرامش بدهید و اگر درخواست کمک یا فضا کرد، با آرامش با او سخن بگویید.
- با مهمانان و هیئتها مهماننوازانه و محترمانه رفتار کنید.
- هنگام اختلاف، آنچه منبع بهروشنی بیان میکند از آنچه نقل نشده است جدا کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.