Sahih Muslim، حدیث 4264
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ لَهُمُ الْحُمْلاَنَ إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ - وَهِيَ غَزْوَةُ تَبُوكَ - فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ . فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ " . وَوَافَقْتُهُ وَهُوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ فَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ . فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ . فَلَمَّا أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ - لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ - فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ - أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ " . قَالَ أَبُو مُوسَى فَانْطَلَقْتُ إِلَى أَصْحَابِي بِهِنَّ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَأَلْتُهُ لَكُمْ وَمَنْعَهُ فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ ثُمَّ إِعْطَاءَهُ إِيَّاىَ بَعْدَ ذَلِكَ لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ . فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ . فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْعَهُ إِيَّاهُمْ ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ فَحَدَّثُوهُمْ بِمَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى سَوَاءً .
عبدالله بن برّاد اشعری و محمد بن علاء همدانی برای ما حدیث کردند - و الفاظشان نزدیک به هم بود - گفتند: ابواسامه از بُرَید، او از ابوبرده و او از ابوموسی روایت کرد که گفت: یارانم مرا نزد رسول الله ﷺ فرستادند تا برایشان مرکب درخواست کنم، در حالی که آنان همراه ایشان در جیشالعسرة (لشکر دشواری) بودند که همان غزوه تبوک است. گفتم: ای پیامبر خدا! یارانم مرا نزد شما فرستادهاند تا برایشان مرکب تهیه کنید. ایشان فرمودند:
«به خدا قسم! شما را بر چیزی سوار نخواهم کرد.» و من با ایشان مواجه شدم در حالی که خشمگین بودند و من متوجه نبودم. پس اندوهگین بازگشتم؛ هم به خاطر رد کردن رسول الله ﷺ و هم از بیم آنکه مبادا رسول الله ﷺ در دلشان از من کدورتی پیدا کرده باشند. به نزد یارانم بازگشتم و آنچه رسول الله ﷺ فرموده بودند به آنان خبر دادم. دیری نپایید که شنیدم بلال ندا میدهد: «ای عبدالله بن قیس!» پاسخ دادم. گفت: دعوت رسول الله ﷺ را اجابت کن، تو را میخوانند. چون به خدمت رسول الله ﷺ رسیدم، فرمودند: «این دو جفت، این دو جفت و این دو جفت را بگیر» - اشاره به شترانی که در آن هنگام از سعد خریده بودند - «پس آنها را نزد یارانت ببر و بگو: همانا الله - یا فرمودند: همانا رسول الله ﷺ - شما را بر اینها سوار میکنند، پس بر آنها سوار شوید.» ابوموسی گفت: من آن شتران را نزد یارانم بردم و گفتم: «همانا رسول الله ﷺ شما را بر اینها سوار میکنند، اما به خدا قسم! شما را رها نمیکنم تا اینکه برخی از شما همراه من نزد کسی بروند که سخن رسول الله ﷺ را هنگامی که برایتان مرکب خواستم و بار اول منع کردند و سپس بعد از آن عطا فرمودند، شنیده است؛ تا مبادا گمان کنید چیزی را برایتان نقل کردهام که ایشان نگفتهاند.» آنان به من گفتند: «به خدا قسم! تو نزد ما قطعاً راستگو هستی و هر چه بخواهی انجام خواهیم داد.» پس ابوموسی همراه گروهی از آنان رفت تا به کسانی رسیدند که سخن رسول الله ﷺ، منع اولیه و سپس عطای بعدی ایشان را شنیده بودند؛ و آنان دقیقاً همان چیزی را که ابوموسی برایشان نقل کرده بود، تأیید کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوموسی پس از تغییر نتیجه، امانتدارانه درستیِ گزارشی را که داده بود بررسی کرد.
در جریان غزوهٔ تبوک، ابوموسی ﷺ برای همراهانش درخواست مرکب کرد. پیامبر ﷺ ابتدا سوگند خورد که مرکبی در اختیارشان نگذارد، اما سپس شش شتر به آنان داد؛ ابوموسی از شاهدان خواست تأیید کنند که سخنان پیامبر را درست نقل کرده است.
نامی برای سپاهی که در شرایط دشوار به سوی تبوک حرکت کرد.
در اینجا حیواناتی که همراهان میتوانستند بر آنها سوار شوند.
اظهاری رسمی که در آن شخص خدا را گواه میگیرد.
دانشمندان از این روایت چنین برداشت میکنند که سوگند با توجه به قصد و موقعیتی که در آن ادا میشود معنا مییابد و شرایط ممکن است پس از آن تغییر کند. پیامبر ﷺ سخنان پیشین خود را نادیده نگرفت: او بعداً مرکبهایی در اختیار همراهان گذاشت. نگرانی ابوموسی دربارهٔ امانتداریاش، اهمیت نقل دقیق و بررسی یک گزارش در صورت نیاز را نشان میدهد. این روایت مجوزی کلی برای شکستن سوگند نیست؛ فقیهان احکام شکستن سوگند و کفارهٔ آن را جداگانه بررسی میکنند.
- سخنان دیگران را دقیق نقل کنید و برای قانعکنندهتر کردن درخواست، جزئیاتی از خود نسازید.
- اگر در گزارشی مهم تردید شد، با آرامش از شاهدان قابلاعتماد تأیید بگیرید.
- سوگند را سبک نشمارید و اگر سوگندی شکسته شد، دربارهٔ کفارهٔ لازم از فردی آگاه راهنمایی بخواهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.