Sahih Muslim، حدیث 4265
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي، قِلاَبَةَ وَعَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، - قَالَ أَيُّوبُ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ مِنِّي لِحَدِيثِ أَبِي قِلاَبَةَ - قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَدَعَا بِمَائِدَتِهِ وَعَلَيْهَا لَحْمُ دَجَاجٍ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ شَبِيهٌ بِالْمَوَالِي فَقَالَ لَهُ هَلُمَّ . فَتَلَكَّأَ فَقَالَ هَلُمَّ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ فَقَالَ هَلُمَّ أُحَدِّثْكَ عَنْ ذَلِكَ إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ " . فَلَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَدَعَا بِنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى قَالَ فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ أَغْفَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ يُبَارَكُ لَنَا . فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ وَإِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا أَفَنَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا فَانْطَلِقُوا فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
ابوالربیع عتکی به من حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از ایوب، از ابوقلابه و قاسم بن عاصم، از زهدم جرمی — ایوب گفت:
«و من حدیث قاسم را بهتر از حدیث ابوقلابه حفظ هستم» — گفت: نزد ابوموسی بودیم که سفرهاش را آوردند و بر آن گوشت مرغ بود. مردی از بنیتیمالله وارد شد که سرخچهره بود و شبیه موالیان مینمود. ابوموسی به او گفت: «بیا و بخور.» او درنگ کرد. ابوموسی گفت: «بیا، زیرا من رسول خدا ﷺ را دیدهام که از آن میخورد.» آن مرد گفت: «من دیدم که چیزی (پلید) میخورد و دلم از آن بهم خورد و سوگند یاد کردم که هرگز آن را نخورم.» ابوموسی گفت: «بیا تا برایت درباره این موضوع حدیث کنم. من همراه گروهی از اشعریان نزد رسول خدا ﷺ رفتم تا از ایشان مرکب بخواهیم. ایشان فرمودند: "به خدا سوگند! شما را سوار نمیکنم و چیزی ندارم که شما را بر آن سوار کنم." مدتی که خدا خواست صبر کردیم، سپس غنیمتی از شتران برای رسول خدا ﷺ آورده شد. ایشان ما را طلبیدند و دستور دادند پنج شتر سفیدکوهان به ما بدهند. وقتی راه افتادیم، برخی از ما به یکدیگر گفتیم: 'ما باعث شدیم رسول خدا ﷺ سوگندشان را فراموش کنند، پس برای ما در این هدیه برکتی نخواهد بود.' نزد ایشان بازگشتیم و گفتیم: 'ای رسول خدا! ما نزد شما آمدیم تا مرکب بخواهیم و شما سوگند خوردید که ما را سوار نکنید، سپس ما را سوار کردید؛ آیا فراموش کردید ای رسول خدا؟' ایشان فرمودند: "به خدا سوگند! انشاءالله هرگز بر سوگندی پافشاری نمیکنم در حالی که غیر آن را بهتر ببینم، مگر اینکه کاری را که بهتر است انجام دهم و کفاره سوگندم را بپردازم. بروید، که همانا خداوند عزوجل شما را سوار کرده است."
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هر کس سوگند بخورد و سپس کاری بهتر را تشخیص دهد، کار بهتر را انجام دهد و کفاره بدهد.
ابوموسی روایت کرد که پیامبر ﷺ ابتدا سوگند خورد به اشعریان مرکب ندهد، اما بعداً به آنان شتر بخشید. ایشان توضیح داد که اگر انتخاب بهتری پیش آمد، باید سوگند را بشکند و کفارهٔ آن را بپردازد.
اظهار قاطعانهای که در آن شخص خداوند را گواه میگیرد.
جبرانی که برای شکستن سوگند معتبر مقرر شده است.
مرکبهایی که پیامبر ﷺ دستور داد به اشعریان داده شوند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که شخص نباید اجازه دهد سوگند مانع انتخابی بهتر یا خداپسندانهتر شود. در این صورت، کار بهتر را انجام میدهد و کفارهٔ مقرر را برای سوگند شکستهشده میپردازد. چهار مکتب فقهی اهل سنت جزئیات این کفاره را بر اساس آیهٔ ۵:۸۹ قرآن بررسی کردهاند؛ اصل آن است که سوگند دلیلی برای ترک کار بهتر نیست.
- اگر پایبندی به سوگند مانع انجام کاری بهتر میشود، بر آن پافشاری نکنید؛ کار بهتر را انجام دهید و کفارهٔ لازم را بپردازید.
- اگر دربارهٔ چگونگی یا میزان کفاره تردید دارید، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید.
- سوگند را سبک نشمارید و فقط به چیزی متعهد شوید که با دقت میتوانید به آن وفا کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.