کتاب قسم‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4301

روایت‌شده توسط Suwaid ibn Muqarrin. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Suwaid ibn Muqarrin

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ لَطَمْتُ مَوْلًى لَنَا فَهَرَبْتُ ثُمَّ جِئْتُ قُبَيْلَ الظُّهْرِ فَصَلَّيْتُ خَلْفَ أَبِي فَدَعَاهُ وَدَعَانِي ثُمَّ قَالَ امْتَثِلْ مِنْهُ ‏.‏ فَعَفَا ثُمَّ قَالَ كُنَّا بَنِي مُقَرِّنٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْسَ لَنَا إِلاَّ خَادِمٌ وَاحِدَةٌ فَلَطَمَهَا أَحَدُنَا فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَعْتِقُوهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لَيْسَ لَهُمْ خَادِمٌ غَيْرُهَا قَالَ ‏"‏ فَلْيَسْتَخْدِمُوهَا فَإِذَا اسْتَغْنَوْا عَنْهَا فَلْيُخَلُّوا سَبِيلَهَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، عبدالله بن نمیر برای ما حدیث کرد و ابن نمیر نیز برای ما حدیث کرد — و این لفظ از اوست — پدرم برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، از سلمه بن کهیل، از معاویه بن سوید، گفت: برده‌ای از ما را سیلی زدم و سپس فرار کردم. آنگاه درست پیش از ظهر بازگشتم و پشت سر پدرم نماز خواندم. او آن برده و مرا فراخواند و سپس گفت: از او قصاص بگیر. اما برده بخشید. سپس پدرم گفت: ما در زمان رسول خدا ﷺ از خاندان بنی‌مقرین بودیم و جز یک کنیز نداشتیم. یکی از ما او را سیلی زد. این خبر به پیامبر ﷺ رسید و ایشان فرمودند:

«او را آزاد کنید.» گفتند: «غیر از او خدمتکاری ندارند.» فرمودند: «پس از خدمات او بهره گیرند و چون از او بی‌نیاز شدند، راهش را باز بگذارند (آزادش کنند).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که به خدمتکاری ستم می‌کند، باید حق او را به رسمیت بشناسد و برای آزادی‌اش بکوشد.

پیشینه و سبب بیان

معاویه بن سوید نقل می‌کند که یکی از خدمتکاران خانواده‌شان را زد. پدرش به آن خدمتکار فرصت داد تا مقابله‌به‌مثل کند؛ پس از آنکه خدمتکار گذشت کرد، پدرش ماجرای پیشین را بازگفت که در آن پیامبر ﷺ به خانواده دستور داده بود خدمتکار زنشان را آزاد کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
از او انتقام بگیر

پدر به خدمتکاری که کتک خورده بود امکان داد به همان اندازه حق خود را بگیرد.

او را آزاد کن

او را از بردگی رها کن.

از خدمتش بهره بگیرید

خانواده می‌توانستند تا زمانی که به کمک او نیاز داشتند از خدمتش بهره ببرند؛ پس از آن باید آزادش می‌کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که کسی که از نظر جسمی مورد ستم قرار گرفته، حق قصاص متناسب دارد، اما گذشت انتخابی پسندیده است. روایت کتک‌زدن فردی زیردست را نکوهش می‌کند و بر لزوم پاسداری از کرامت و حقوق او تأکید دارد. پیامبر ﷺ خانواده را به آزاد کردن او تشویق کرد؛ به‌تعویق‌افتادن آزادی، نیاز واقعی آنان به خدمت آن زن را در نظر می‌گرفت، بی‌آنکه آزادی او از یاد برود.

درس‌هایی برای امروز
  1. ستم مشخصی را که به کسی کرده‌اید بپذیرید و جبران شایسته‌ای به زیان‌دیده پیشنهاد کنید.
  2. هرگز از جایگاه یا قدرت خود بهانه‌ای برای بدرفتاری با فردی زیردست نسازید.
  3. آزادی و کرامت دیگران را به هدفی عملی تبدیل کنید، حتی اگر تغییر به‌تدریج پیش برود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.