کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4342

روایت‌شده توسط Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ بُشَيْرِ، بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، - قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ - وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ ‏"‏ ‏.‏ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از یحیی — که پسر سعید است — از بشیر بن یسار، از سهل بن ابی حثمه — یحیی گفت: و گمان می‌کنم او گفت — و از رافع بن خدیج، که هر دو گفتند: عبدالله بن سهل بن زید و محیصه بن مسعود بن زید بیرون رفتند تا اینکه چون به خیبر رسیدند، در برخی کارهای آنجا از هم جدا شدند. سپس محیصه، عبدالله بن سهل را کشته یافت و او را دفن کرد. آنگاه همراه با حویصه بن مسعود و عبدالرحمن بن سهل که جوان‌ترین ایشان بود، به نزد رسول خدا ﷺ آمدند. عبدالرحمن خواست پیش از دو همراهش سخن بگوید، اما رسول خدا ﷺ به او فرمود:

«بزرگتر سخن بگوید»، یعنی کسی که از نظر سن بزرگتر است. پس او ساکت شد و دو همراهش سخن گفتند و او نیز با آنان سخن گفت. آنان ماجرای قتل عبدالله بن سهل را برای رسول خدا ﷺ بازگو کردند. ایشان به آنان فرمود: «آیا آماده‌اید پنجاه قسم بخورید تا مستحق دریافت دیه همراهتان (یا مقتولتان) شوید؟» گفتند: چگونه قسم بخوریم در حالی که شاهد نبوده‌ایم؟ فرمود: «پس یهودیان با پنجاه قسم خود را تبرئه خواهند کرد.» گفتند: چگونه سوگندهای قوم کافر را بپذیریم؟ چون رسول خدا ﷺ این وضعیت را دید، خودشان دیه او را پرداخت کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در قتلِ حل‌نشده، قانون از حقوق هر دو طرف حمایت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن سهل در خیبر به قتل رسید. خویشاوندانش نزد پیامبر ﷺ آمدند تا موضوع را مطرح کنند؛ آنان خود شاهد قتل نبودند.

توضیح واژه‌های دشوار
قَسامه

آیینی ویژه شامل سوگندهای مکرر در پرونده قتل، هنگامی که ادله به شیوه معمول کامل نمی‌شود.

دیه

غرامت مالی به بازماندگان کسی که به‌ناحق کشته شده است.

تبرئه کردن

با سوگند اعلام کردن اینکه شخص مسئول اتهام نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را دلیلی برای آیین قَسامه و این قاعده می‌دانند که اتهام قتل بدون دلیل، موجب مسئولیت نمی‌شود. خویشاوندان از سوگند خوردن درباره چیزی که ندیده بودند خودداری کردند؛ همچنین نمی‌خواستند سوگندهای گروه متهم را بپذیرند. پیامبر ﷺ آنان را به انتخابی اجباری وادار نکرد و دیه را پرداخت کرد. عالمان همچنین از این روایت آدابی را برداشت می‌کنند: در دیدار گروهی، بزرگ‌تر برای سخن گفتن مقدم است. مذاهب فقهی درباره شرایط و پیامدهای دقیق قَسامه اختلاف دارند، اما همگی بر اهمیت دلیل، سوگند و حمایت از افراد در برابر اتهام ناروا تأکید می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدون دلیل سنجیده و روندی منصفانه، کسی را به جرمی متهم نکنید.
  2. درباره واقعیتی که خود ندیده‌اید سوگند نخورید.
  3. در گفت‌وگو به بزرگ‌ترها فرصت دهید نخست سخن بگویند، بی‌آنکه صدای جوان‌ترها را نادیده بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.