کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4346

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
  4. 4بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّيْنِ، ثُمَّ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ وَأَهْلُهَا يَهُودُ فَتَفَرَّقَا لِحَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَوُجِدَ فِي شَرَبَةٍ مَقْتُولاً فَدَفَنَهُ صَاحِبُهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَشَى أَخُو الْمَقْتُولِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَيْثُ قُتِلَ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَمَّنْ أَدْرَكَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ ‏"‏ تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَهِدْنَا وَلاَ حَضَرْنَا ‏.‏ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَقَلَهُ مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه بن قَعنَب برای ما حدیث کرد، سلیمان بن بلال برای ما حدیث کرد، از یحیی بن سعید، از بشیر بن یسار، که عبدالله بن سَهل بن زید و مُحَیِّصَة بن مسعود بن زید انصاری، از قبیله بنی‌حارثه، در زمان رسول الله ﷺ به خیبر رفتند، در حالی که در آن روزگار صلح برقرار بود و ساکنانش یهودی بودند. آن دو برای انجام کارهای خود از هم جدا شدند و عبدالله بن سَهل کشته شد و جسدش در یک حوض آب پیدا گردید. همراهش او را دفن کرد و سپس به مدینه بازگشت. آنگاه برادر مقتول، عبدالرحمن بن سَهل، همراه با محیصه و حویصه نزد رسول الله ﷺ آمدند و ماجرای عبدالله و مکانی را که در آن کشته شده بود، بازگو کردند. بشیر ادعا کرد — و او از کسانی نقل می‌کرد که صحابه رسول الله ﷺ را دریافته بودند — که ایشان به آنان فرمودند:

«پنجاه قسم یاد کنید تا مستحق دریافت دیه مقتول خود یا همراهتان شوید.» گفتند: «ای رسول خدا! ما نه شاهد بوده‌ایم و نه حضور داشتیم.» پس او ادعا کرد که پیامبر ﷺ فرمودند: «آنگاه یهودیان با پنجاه قسم خود را تبرئه خواهند کرد.» گفتند: «ای رسول خدا! چگونه سوگند قوم کافر را بپذیریم؟» بشیر ادعا کرد که رسول الله ﷺ دیه را از مال خود پرداختند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگامی که قتل اثبات نشده بود، دیه را پرداخت کرد.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن سهل در دوره‌ای از صلح در خیبر کشته‌شده پیدا شد. خویشاوندان او موضوع را نزد پیامبر ﷺ مطرح کردند، اما نمی‌توانستند دربارهٔ قتل شهادت دهند.

توضیح واژه‌های دشوار
دیه

جبران مالی‌ای که طبق احکام حقوقی اسلامی در برخی مواردِ قتل ناحق واجب می‌شود.

پنجاه سوگند

مجموعه‌ای رسمی از سوگندها در روندی قضایی ویژه برای قتلِ حل‌نشده.

تبرئه‌کردن خود

با سوگند اعلام‌کردن اینکه فرد مسئول عمل مورد اتهام نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را در بحثِ قَسامه بررسی می‌کنند: مقرراتی ویژه برای پرونده‌های قتل که در آن‌ها قرائن محکمی وجود دارد، اما شهادت معمول در دسترس نیست. شیوهٔ دقیق اجرا و تقسیم سوگندها میان مذاهب فقهی متفاوت است. روایت تأکید می‌کند که اتهام، بدون مدرک، نباید به محکومیت بینجامد. وقتی افراد درگیر نخواستند سوگندهای یهودیان را بپذیرند و بدین‌ترتیب پرونده حل نشد، پیامبر ﷺ دیه را از مال خود پرداخت کرد؛ عالمان این کار را نمونه‌ای از مسئولیت‌پذیری حکومتی و همدلی می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هیچ‌کس را بدون مدارک و روند قضایی لازم به جرمی سنگین متهم نکنید.
  2. در پرونده‌های حل‌نشده، کار را به قاضیان صلاحیت‌دار بسپارید و از اقدام خودسرانه بپرهیزید.
  3. به‌عنوان جامعه، در پی راه‌حل‌های عادلانه‌ای باشید که بازماندگان را نیز در نظر می‌گیرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.