کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4374

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ
  3. 3حَمَّادٌ
  4. 4ثَابِتٌ
  5. 5أَنَسٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ أُخْتَ الرُّبَيِّعِ أُمَّ حَارِثَةَ، جَرَحَتْ إِنْسَانًا فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْقِصَاصَ الْقِصَاصَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أُمُّ الرَّبِيعِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُقْتَصُّ مِنْ فُلاَنَةَ وَاللَّهِ لاَ يُقْتَصُّ مِنْهَا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سُبْحَانَ اللَّهِ يَا أُمَّ الرَّبِيعِ الْقِصَاصُ كِتَابُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ لاَ وَاللَّهِ لاَ يُقْتَصُّ مِنْهَا أَبَدًا ‏.‏ قَالَ فَمَا زَالَتْ حَتَّى قَبِلُوا الدِّيَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، عفان بن مسلم برای ما حدیث کرد، حماد برای ما حدیث کرد، ثابت به ما خبر داد، از انس که خواهر ربیع، یعنی ام حارثه، شخصی را مجروح ساخت. پس نزد پیامبر ﷺ به اختلاف پرداختند. رسول الله ﷺ فرمودند:

«قصاص! قصاص!» سپس ام ربیع گفت: «ای رسول خدا! آیا از فلان زن قصاص گرفته می‌شود؟ به خدا سوگند، از او قصاص گرفته نخواهد شد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «سبحان الله! ای ام ربیع! قصاص حکم کتاب الله است.» او گفت: «نه، به خدا سوگند، هرگز از او قصاص گرفته نمی‌شود.» راوی گوید: او همچنان اصرار ورزید تا اینکه دیه را پذیرفتند. آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «همانا در میان بندگان خدا کسانی هستند که اگر بر خدا قسم بخورند، خداوند قسمشان را محقق می‌سازد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ قصاص را حقی مشروع دانست، اما دیه را نیز پذیرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

کیفر قانونی در برابر آسیب بدنی، در چارچوب شرایط شریعت اسلامی.

دیه

غرامت مالی؛ در اینجا خون‌بهایی که به‌عنوان راه‌حل پذیرفته شد.

سوگند

گواه گرفتن خداوند در یک اظهار رسمی و مؤکد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که قصاص حکمی از کتاب خداست و نباید پیوندهای خانوادگی یا جایگاه اجتماعی بر داوری اثر بگذارد. در صورت آسیب، طرف‌های درگیر می‌توانند در چارچوب مقررات جاری، به‌جای قصاص با پرداخت دیه موافقت کنند. جملهٔ پایانی بندگان پرهیزکاری را می‌ستاید که دعای خالصانه یا سوگندشان از سوی خداوند پذیرفته می‌شود؛ این سخن مجوزی برای سوگند خوردن بی‌پروا نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعاوی مربوط به آسیب را منصفانه و طبق مقررات جاری بررسی کنید و به خانواده یا جایگاه اجتماعی اولویت ندهید.
  2. دربارهٔ غرامت یا سازش محترمانه گفت‌وگو کنید و آن را تنها با رضایت طرف‌های درگیر بپذیرید.
  3. برای اعمال فشار سوگند نخورید؛ صادقانه سخن بگویید و فروتنانه از خداوند یاری بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.