کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4387

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Wa'il ibn Hujr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ، حَرْبٍ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ قَالَ إِنِّي لَقَاعِدٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا قَتَلَ أَخِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ إِنَّهُ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَتَلْتُهُ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَخْتَبِطُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُهُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ فَقَتَلْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنْ شَىْءٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا لِي مَالٌ إِلاَّ كِسَائِي وَفَأْسِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ ‏.‏ فَرَمَى إِلَيْهِ بِنِسْعَتِهِ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ دُونَكَ صَاحِبَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ بِهِ الرَّجُلُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ قُلْتَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَأَخَذْتُهُ بِأَمْرِكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ - لَعَلَّهُ قَالَ - بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ ذَاكَ كَذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَمَى بِنِسْعَتِهِ وَخَلَّى سَبِيلَهُ ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن معاذ عنبری به ما حدیث کرد، پدرم به ما حدیث کرد، ابویونس از سِماک بن حرب نقل کرد که علقمه بن وائل به او خبر داد که پدرش برایش چنین گفت: من در محضر پیامبر ﷺ نشسته بودم که مردی آمد و مرد دیگری را با تسمه‌ای می‌کشید و گفت: ای رسول خدا ﷺ! این شخص برادرم را کشته است. رسول خدا ﷺ به او فرمودند:

«آیا او را کشته‌ای؟» (راوی می‌گوید اگر اعتراف نمی‌کرد، من علیه او گواه می‌آوردم). آن مرد گفت: بله، او را کشتم. پیامبر ﷺ پرسیدند: «چگونه او را کشتی؟» گفت: من و او داشتیم از درختی برگ می‌ریختیم که او به من دشنام داد و مرا خشمگین ساخت، پس با تبر بر سرش زدم و او را کشتم. پیامبر ﷺ به او فرمودند: «آیا چیزی داری که به عنوان خون‌بها برای نجات خود بپردازی؟» گفت: جز این لباس و تبرم مالی ندارم. فرمودند: «آیا گمان می‌کنی قوم تو تو را بازخرید کنند؟» گفت: من نزد قومم پست‌تر از آنم که چنین کاری بکنند. سپس پیامبر ﷺ تسمه را به سوی شاکی انداختند و فرمودند: «همراهت را بگیر.» مرد او را برد و چون پشت کرد تا برود، رسول خدا ﷺ فرمودند: «اگر او را بکشد، مانند او خواهد بود.» مرد بازگشت و عرض کرد: ای رسول خدا ﷺ! به من رسید که شما فرمودید: «اگر او را بکشد، مانند او خواهد بود» و من او را به فرمان شما گرفتم. رسول خدا ﷺ فرمودند: «آیا دوست نداری که او بار گناه تو و گناه همراهت (برادرت) را به دوش بکشد؟» آن مرد گفت: ای پیامبر خدا! شاید گفت: بله. پیامبر ﷺ فرمودند: «پس قضیه همین است.» راوی گوید: پس تسمه را انداخت و او را آزاد کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بازماندگان میان قصاص، دیه و بخشش اختیار دارند.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

کیفر قانونی متناسب با جرم که بر اساس رویه‌های عادلانه اجرا می‌شود.

دیه

جبران مالی که به بازماندگان فرد کشته‌شده پرداخت می‌شود.

بند

بندی که شاکی با آن متهم را نزد پیامبر ﷺ آورد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که بازماندگان در قتل عمد می‌توانند خواهان قصاص شوند، با دریافت غرامتی توافق‌شده موافقت کنند یا ببخشند. رسیدگی به این امر بر عهدهٔ مرجع صلاحیت‌دار است، نه اقدام خودسرانه. پیامبر ﷺ همچنین دربارهٔ گناه سنگین کشتن متهم هشدار دادند؛ سخن ایشان دربارهٔ بر دوش گرفتن گناهان، شاکی را به بخشش ترغیب می‌کند، اما خشونت یا قصاص خارج از روند قانونی را مجاز نمی‌سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اتهام قتل را به مراجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید و هرگز خودسرانه انتقام نگیرید.
  2. کسی که حق درخواست قصاص دارد، می‌تواند غرامت قانونی را بپذیرد یا ببخشد.
  3. هنگام خشم ابتدا فاصله بگیرید و کمک بخواهید تا توهین به خشونتی جبران‌ناپذیر نینجامد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.