کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4388

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Wa'il ibn Hujr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، بْنُ سَالِمٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ قَتَلَ رَجُلاً فَأَقَادَ وَلِيَّ الْمَقْتُولِ مِنْهُ فَانْطَلَقَ بِهِ وَفِي عُنُقِهِ نِسْعَةٌ يَجُرُّهَا فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَى رَجُلٌ الرَّجُلَ فَقَالَ لَهُ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَلَّى عَنْهُ ‏.‏ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِحَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَشْوَعَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِنَّمَا سَأَلَهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ فَأَبَى ‏.‏

ترجمه

محمد بن حاتم برایم حدیث کرد، سعید بن سلیمان برایمان حدیث کرد، هشیم برایمان حدیث کرد، اسماعیل بن سالم ما را خبر داد، از علقمه بن وائل، از پدرش که گفت: مردی که مرد دیگری را کشته بود نزد رسول الله ﷺ آورده شد، پس ایشان حق قصاص را به ولیِ مقتول واگذار کردند. او قاتل را در حالی که طنابی بر گردنش داشت و آن را می‌کشید، با خود برد. همین که پشت کرد تا برود، رسول الله ﷺ فرمودند:

«قاتل و مقتول هر دو در آتش‌اند.» سپس مردی نزد ولیِ مقتول آمد و سخن رسول الله ﷺ را به او رساند، پس او قاتل را رها کرد. اسماعیل بن سالم گفت: این ماجرا را برای حبیب بن ابی ثابت ذکر کردم، او گفت: ابن اشوع برایم حدیث کرد که پیامبر ﷺ در واقع از او خواسته بودند که عفو کند، اما او امتناع ورزیده بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وارث پس از شنیدن هشدار پیامبر ﷺ، قاتل را بخشید.

توضیح واژه‌های دشوار
ولیِ مقتول

وارث یا صاحب حقی که از جانب مقتول می‌تواند خواستار قصاص یا بخشش شود.

قصاص

مجازات قانونی در برابر جنایتِ منجر به مرگ که طبق مقررات و به دست مراجع صلاحیت‌دار اجرا می‌شود.

بخشش

صرف‌نظر کردن از حق قصاص؛ این انتخاب با صاحب حق است.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که سخن درباره دوزخی بودن هم قاتل و هم مقتول، هشداری جدی در برابر قتل و موضع ستیزه‌جویانه و ناحق است، نه حکمی کلی که هر مقتولی محکوم باشد. روایت تکمیلی روشن می‌کند که پیامبر ﷺ از وارث درخواست بخشش کرد، اما او در آغاز نپذیرفت. وارث در قتل عمد حق قانونیِ شناخته‌شده‌ای برای قصاص دارد، ولی می‌تواند از آن صرف‌نظر کند؛ بخشش و پذیرفتن خون‌بها نیز جایگزین‌های مجازند. اجرای قصاص انتقام‌جویی شخصی نیست، بلکه در صلاحیت نظام قضایی ذی‌صلاح است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگز قصاص را بیرون از مسیر قضاییِ صلاحیت‌دار اجرا نکنید؛ انتقام شخصی ستم تازه‌ای پدید می‌آورد.
  2. کسی که حق قصاص دارد می‌تواند آگاهانه بخشش را برگزیند، بی‌آنکه این انتخاب بر او تحمیل شود.
  3. هشدارها درباره سنگینی گناه قتل را جدی بگیرید و در درگیری‌ها راه‌حلی قانونی و آشتی‌جویانه بجویید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.