Sahih Muslim، حدیث 4428
روایتشده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Sa'id al-Khudri
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي، سَعِيدٍ أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَسْلَمَ يُقَالُ لَهُ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ فَاحِشَةً فَأَقِمْهُ عَلَىَّ . فَرَدَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِرَارًا قَالَ ثُمَّ سَأَلَ قَوْمَهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ بِهِ بَأْسًا إِلاَّ أَنَّهُ أَصَابَ شَيْئًا يَرَى أَنَّهُ لاَ يُخْرِجُهُ مِنْهُ إِلاَّ أَنْ يُقَامَ فِيهِ الْحَدُّ - قَالَ - فَرَجَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَنَا أَنْ نَرْجُمَهُ - قَالَ - فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى بَقِيعِ الْغَرْقَدِ - قَالَ - فَمَا أَوْثَقْنَاهُ وَلاَ حَفَرْنَا لَهُ - قَالَ - فَرَمَيْنَاهُ بِالْعَظْمِ وَالْمَدَرِ وَالْخَزَفِ - قَالَ - فَاشْتَدَّ فَاشْتَدَدْنَا خَلْفَهُ حَتَّى أَتَى عُرْضَ الْحَرَّةِ فَانْتَصَبَ لَنَا فَرَمَيْنَاهُ بِجَلاَمِيدِ الْحَرَّةِ - يَعْنِي الْحِجَارَةَ - حَتَّى سَكَتَ - قَالَ - ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا مِنَ الْعَشِيِّ فَقَالَ " أَوَكُلَّمَا انْطَلَقْنَا غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَخَلَّفَ رَجُلٌ فِي عِيَالِنَا لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ عَلَىَّ أَنْ لاَ أُوتَى بِرَجُلٍ فَعَلَ ذَلِكَ إِلاَّ نَكَّلْتُ بِهِ " . قَالَ فَمَا اسْتَغْفَرَ لَهُ وَلاَ سَبَّهُ .
محمد بن مثَنّی برایم حدیث نقل کرد، عبدالاعلی برایم بیان نمود، داوود به ما خبر داد، از ابونضره، و او از ابوسعید روایت میکند که مردی از قبیله اسلم به نام ماعز بن مالک نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت:
«من مرتکب گناه بزرگی (زنا) شدهام، پس حد شرعی را بر من جاری کن.» پیامبر ﷺ بارها او را بازگرداند. راوی میگوید: سپس پیامبر از قوم او پرسوجو کرد و آنان پاسخ دادند: «ما هیچ نقص عقلی در او نمیشناسیم، جز اینکه کاری انجام داده که گمان میکند بدون اجرای حد شرعی، بار آن از دوشش برداشته نخواهد شد.» راوی میگوید: آنگاه او دوباره نزد پیامبر ﷺ بازگشت و ایشان به ما دستور دادند تا او را رجم کنیم. راوی میگوید: ما او را به بقیع الغرقَد بردیم؛ نه او را بستیم و نه گودالی برایش کندیم. با استخوان، کلوخ و سفالینه به او سنگ زدیم. او گریخت و ما به دنبالش دویدیم تا اینکه به زمین سنگلاخی حَرّه رسید و در برابر ما ایستاد؛ سپس با سنگهای بزرگ حَرّه به او زدیم تا اینکه بیحرکت شد. راوی میگوید: سپس عصرگاه رسول خدا ﷺ برای ایراد خطبه برخاستند و فرمودند: «چرا هرگاه ما در راه خدا به جهاد میرویم، کسی در میان خانوادههایمان باقی میماند که صدایی مانند صدای بز نر سر میدهد؟ بر عهده من است که اگر کسی را که چنین کاری کرده باشد نزد من بیاورند، حتماً او را تنبیه سخت کنم.» راوی میگوید: پیامبر ﷺ نه برای او طلب آمرزش کرد و نه او را دشنام داد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ماعز خود خواهان اجرای حد شد؛ پیامبر ﷺ ابتدا چندین بار او را بازگرداند.
مجازاتی که در فقه اسلامی برای برخی جرائم، با رعایت شرایط سختگیرانهٔ قضایی تعیین شده است.
گورستان شناختهشدهٔ مدینه.
منطقهای سنگلاخی و پوشیده از گدازه در نزدیکی مدینه.
عالمان کلاسیک یادآور شدهاند که ماعز پیش از آنکه اجرای مجازات دستور داده شود، چندین بار بازگردانده شد؛ رفتار او نشاندهندهٔ توبه است، اما هیچ فردی حق ندارد مجازاتی را اجرا کند یا خودسرانه دربارهٔ پرونده تحقیق کند. اجرای حدود در صلاحیت مراجع قضایی ذیصلاح است و مستلزم رعایت قواعد اثباتی مقرر است. عالمان همچنین بحث کردهاند که افشای گناه پنهانی واجب نیست: راه درست، توبهٔ صادقانه به درگاه الله است؛ این روایت نیز نباید تشویقی به اعتراف علنی به گناه تلقی شود. پیامبر ﷺ پس از آن سخنی هشدارآمیز فرمود، بیآنکه ماعز را نفرین کند یا برای او طلب آمرزش کند.
- گناه دیگران را موضوع غیبت قرار ندهید؛ با حفظ آبرو نصیحت کنید و در صورت نیاز، آنان را به مراجع ذیصلاح ارجاع دهید.
- اگر لغزشی از شما سر زد، صادقانه به درگاه الله توبه کنید و با علنیکردن گناه پنهانی، خود را در معرض آسیب قرار ندهید.
- رسیدگی به پروندههای کیفری را فقط به مراجع ذیصلاح و بر پایهٔ قواعد معتبر اثبات بسپارید؛ هرگز خودسرانه اقدام نکنید.
این روایت صحیح به همان مجموعهٔ روایات مربوط به ماجرای ماعز تعلق دارد و دربارهٔ مراجعههای مکرر او زمینهٔ بیشتری فراهم میکند.
Sahih Muslim · #4427 (Sahih)این روایت صحیح نیز دربارهٔ ماعز است و شرح ماجرا را کاملتر میکند.
Sahih Muslim · #4429 (Sahih)این روایت صحیح با همان سند، روایتی مرتبط از این واقعه را نقل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.