کتاب حدود · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4440

روایت‌شده توسط Al-Bara' ibn 'Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حدود
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara' ibn 'Azib

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ مُحَمَّمًا مَجْلُودًا فَدَعَاهُمْ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا رَجُلاً مِنْ عُلَمَائِهِمْ فَقَالَ ‏"‏ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى أَهَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ وَلَوْلاَ أَنَّكَ نَشَدْتَنِي بِهَذَا لَمْ أُخْبِرْكَ نَجِدُهُ الرَّجْمَ وَلَكِنَّهُ كَثُرَ فِي أَشْرَافِنَا فَكُنَّا إِذَا أَخَذْنَا الشَّرِيفَ تَرَكْنَاهُ وَإِذَا أَخَذْنَا الضَّعِيفَ أَقَمْنَا عَلَيْهِ الْحَدَّ قُلْنَا تَعَالَوْا فَلْنَجْتَمِعْ عَلَى شَىْءٍ نُقِيمُهُ عَلَى الشَّرِيفِ وَالْوَضِيعِ فَجَعَلْنَا التَّحْمِيمَ وَالْجَلْدَ مَكَانَ الرَّجْمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَكَ إِذْ أَمَاتُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَ يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ‏}‏ يَقُولُ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنْ أَمَرَكُمْ بِالتَّحْمِيمِ وَالْجَلْدِ فَخُذُوهُ وَإِنْ أَفْتَاكُمْ بِالرَّجْمِ فَاحْذَرُوا ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ‏}‏ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ‏}‏ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ‏}‏ فِي الْكُفَّارِ كُلُّهَا ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی و ابوبکر بن ابی‌شیبه هر دو از ابومعاویه روایت کردند؛ یحیی گفت: ابومعاویه ما را خبر داد، از اعمش، از عبدالله بن مرّه، از براء بن عازب که گفت: پیامبر ﷺ از کنار یک یهودی عبور کرد که صورتش سیاه شده و شلاق خورده بود. ایشان ﷺ آنان را فراخواند و فرمود:

«آیا حد زناکار در کتابتان همین است؟» گفتند: بله. سپس مردی از علمایشان را طلبید و فرمود: «تو را به خدایی که تورات را بر موسی نازل کرد قسم می‌دهم، آیا حد زناکار در کتابتان همین است؟» گفت: خیر، اگر مرا به این نام قسم نمی‌دادی، به تو اطلاع نمی‌دادم. ما در کتابمان حکم رجم را می‌یابیم، اما چون این گناه در میان اشراف ما زیاد شد، هرگاه یکی از بزرگان را می‌گرفتیم رهایش می‌کردیم و هرگاه فرد ضعیفی را می‌گرفتیم حد را بر او جاری می‌ساختیم. پس گفتیم: بیایید بر چیزی توافق کنیم که هم بر شریف و هم بر پست اجرا نماییم؛ بنابراین سیاه کردن صورت و شلاق زدن را جایگزین رجم قرار دادیم.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمود: «بارالها! من نخستین کسی هستم که فرمان تو را زنده کردم، در حالی که آنان آن را میرانده بودند.» سپس دستور داد و آن شخص رجم شد. آنگاه الله عزوجل این آیه را نازل فرمود: {ای پیامبر! کسانی که در کفر شتاب می‌کنند تو را اندوهگین نسازند...} تا آنجا که {...آن را بگیرید}. یعنی نزد محمد ﷺ بروید، اگر شما را به سیاه کردن صورت و شلاق فرمان داد بپذیرید، و اگر به رجم فتوا داد پرهیز کنید. سپس الله تعالی نازل فرمود: {و هر کس به آنچه الله نازل کرده حکم نکند، آنان همان کافرانند}، {و هر کس به آنچه الله نازل کرده حکم نکند، آنان همان ستمگرانند}، {و هر کس به آنچه الله نازل کرده حکم نکند، آنان همان فاسقانند}. تمام این آیات درباره کفار نازل شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اجرای یکسان مجازاتِ مقرر در وحی را احیا کرد.

پیشینه و سبب بیان

مردی یهودی که مرتکب زنا شده بود، نزد پیامبر ﷺ آورده شد. دانشمند یهودیِ حاضر تأیید کرد که تورات مجازات سنگسار را مقرر کرده بود، اما آن‌ها این مجازات را برای افراد صاحب‌نفوذ با سیاه‌کردن چهره و تازیانه‌زدن جایگزین کرده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
تحمیم

سیاه‌کردن چهره، که در اینجا با دوده یا ماده‌ای مشابه انجام می‌شد.

حدّ

مجازاتی که شریعت اسلامی برای برخی جرایم تعیین کرده است.

سنگسار

مجازاتی که طبق متن نقل‌شده از تورات در این روایت برای زنا مقرر شده بود.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک تأکید می‌کنند که این روایت بی‌عدالتیِ ناشی از گریز افراد صاحب‌نفوذ از قواعد، در حالی که افراد کم‌توان مجازات می‌شوند، را نکوهش می‌کند. آنان همچنین توضیح می‌دهند که قرآن آیاتی را که دربارهٔ داوری‌نکردن بر اساس وحی الهی است، در اینجا ناظر به کافران می‌داند؛ بنابراین اصطلاحات کفر، ستم و گناه باید در بافت خود تفسیر شوند و نباید بدون آگاهی دربارهٔ مسلمانانِ مشخص به کار روند. این حدیث به افراد اجازه نمی‌دهد که شخصاً مجازات‌ها را اجرا کنند: رسیدگی کیفری در صلاحیت مرجع مسئول است و باید شرایط و قواعد اثباتی شرع رعایت شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. قواعد را عادلانه اجرا کنید و برای افراد بانفوذ استثنا قائل نشوید.
  2. گزارش‌ها را با منابع معتبر بسنجید و از روی منفعت‌طلبی دانشی را پنهان نکنید.
  3. رسیدگی کیفری را به مراجع صلاحیت‌دار بسپارید و خودسرانه حکم نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.